Ev alırken tapuda gördüğünüz iki ifade var: kat irtifakı ve kat mülkiyeti. Kulağa benzer gelse de aralarında ciddi bir fark ve farklı düzeyde güvence bulunuyor. İşte detaylar…
Kat irtifakı mı kat mülkiyeti mi? Tapudaki kritik fark
Ev alırken tapu belgesine bakan çoğu kişi, üzerinde yazan 'kat irtifakı' ya da 'kat mülkiyeti' ifadesine takılmaz. Oysa bu iki kavram arasındaki fark, mülkiyetin ne kadar tamamlanmış olduğunu gösterir ve alıcı için ciddi sonuçlar doğurur. Bu ayrımı bilmek, bir ev alırken atlanmaması gereken temel bilgilerden biridir.
Kat irtifakı nedir?
Kat irtifakı, henüz tamamlanmamış ya da yapı kullanma izni alınmamış bir binadaki bağımsız bölümler üzerinde kurulan haktır. Yani bina inşaat halindeyken ya da tamamlanıp resmi süreçleri bitmemişken kurulur.
Bu aşamada tapuda daireniz görünür; ancak bu, arsa payına dayalı bir haktır ve binanın 'resmen tamamlanmış' sayılmadığını gösterir. Kat irtifaklı bir tapu geçersiz değildir; ama sürecin henüz bitmediğini işaret eder. Bu yüzden dikkat gerektirir.
Kat mülkiyeti neyi ifade eder?
Kat mülkiyeti ise binanın tamamlanıp yapı kullanma izin belgesinin (iskan) alınmasından sonra kurulur. Bu, binanın projesine uygun bitirildiğini ve oturuma resmen uygun olduğunu gösterir.
Kat mülkiyetli tapu, alıcı için en güçlü ve tamamlanmış mülkiyet biçimidir. Daire artık bağımsız bir taşınmaz olarak tam anlamıyla tescillidir. Bu yüzden ev alırken tercih edilmesi gereken, kat mülkiyetine geçmiş taşınmazlardır.
Alıcı için pratik farklar
İki tapu arasındaki fark, günlük hayatta somut sonuçlar doğurur. Kat mülkiyetli bir dairede kredi almak genellikle daha kolaydır; bazı bankalar kat irtifaklı taşınmazlarda daha temkinli davranabilir.
Ayrıca emlak vergisi ve bazı işlemler açısından da farklılıklar olabilir. En önemlisi, iskanı alınmamış bir binada ileride sorunlar (projeye aykırılık, eksik izinler) ortaya çıkabilir ve bu, dairenin değerini ve satılabilirliğini etkileyebilir.
İskan neden bu kadar önemli?
Kat mülkiyetine geçişin şartı olan yapı kullanma izin belgesi (iskan), binanın projesine ve mevzuata uygun yapıldığını belgeler. İskanı olmayan bir binada, projeye aykırılıklar ya da eksikler bulunuyor olabilir.
İskansız bir dairede oturmak mümkün olsa da, bu durum abonelik işlemlerinden satışa kadar pek çok noktada sorun çıkarabilir. Bu yüzden kat irtifaklı bir daire alıyorsanız, iskanın neden alınmadığını ve ne zaman alınacağını mutlaka sorgulamalısınız.
Ev alırken ne yapmalı?
Ev alırken tapuyu inceleyin ve kat mülkiyetine geçilmiş mi öğrenin. Kat irtifaklıysa, iskan durumunu ve sürecin neden tamamlanmadığını araştırın. Satıcıdan yazılı taahhüt istemek de bir seçenektir.
Kat irtifaklı bir daire almak her zaman kötü değildir; özellikle yeni projelerde bu normaldir. Önemli olan, sürecin sağlıklı ilerlediğinden emin olmaktır. Şüpheli durumlarda bir hukuk uzmanına ve ilgili belediyeye danışmak en doğrusudur. Bu yazı genel bir bilgilendirmedir. Ekonomi ve gayrimenkul gündemini Antalya Haber üzerinden izleyebilirsiniz.
