Trafikte seyir halindeyken bir anlık dikkatsizlik veya kural ihlali, uzun yıllar boyunca emek vererek aldığınız sürücü belgenize veda etmenize neden olabilir. Özellikle alkol denetimleri ve ceza puanı uygulamaları, her yıl binlerce sürücünün "Ehliyetimi nasıl geri alırım?" sorusunu sormasına yol açıyor. Ahd Durak Hukuk ve Arabam.com verilerini analiz ederek, ehliyet kaptırma sürecinden geri alma aşamasına kadar bilmeniz gereken her şeyi tek bir rehberde topladık.

Ehliyete El Konulmasının Temel Nedenleri

Sadece alkol değil, Karayolları Trafik Kanunu’na göre birçok farklı ihlal ehliyetinize el konulmasıyla sonuçlanabilir:

  • Alkol Sınırı: Hususi araçlarda 0.50 promil, ticari ve diğer araçlarda 0.21 promil üstü.

  • 100 Ceza Puanı: Bir yıl içinde 100 puanı doldurmak.

  • Hız İhlali: Bir yıl içinde hız sınırını %30’dan fazla 5 kez ihlal etmek.

  • Uyuşturucu Madde: Teknik cihazla yapılan tespitler.

  • Sağlık Sorunları: Sürücü olmaya engel teşkil edecek sonradan gelişen rahatsızlıklar.

Alkollü Araç Kullanımı: Kaç Yıl, Kaç Ay El Konulur?

Alkol nedeniyle ehliyet kaptırmada "tekerrür" yani suçun tekrarı, süreyi belirleyen en önemli faktördür:

  1. İlk Kez Yakalanma: Ehliyetinize 6 ay süreyle el konulur. İdari para cezası kesilir ve aracınız trafikten men edilebilir.

  2. İkinci Kez Yakalanma (5 yıl içinde): Ehliyetinize 2 yıl süreyle el konulur. Bu aşamada sadece süre beklemek yetmez; sürücülerin SÜDGE (Sürücü Davranışlarını Geliştirme Eğitimi) programına katılması zorunludur.

  3. Üç ve Daha Fazla Yakalanma: Ehliyetinize her defasında 5 yıl süreyle el konulur. 5 yıllık süre sonunda psiko-teknik değerlendirme ve bir psikiyatri uzmanı muayenesi şart koşulur.

Kritik Not: Eğer alkol miktarınız 1.00 promilin üzerindeyse, sadece idari ceza ile kurtulamazsınız; "Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma" suçundan hakkınızda adli dava açılabilir.

El Konulan Ehliyeti Geri Alma Adımları

Ehliyetinizi geri alma vakti geldiğinde, süreç sadece emniyete gitmekten ibaret değildir. İşte adım adım yapmanız gerekenler:

  • Sürenin Dolmasını Bekleyin: Mahrumiyet süresi dolmadan hiçbir şekilde başvuru yapılamaz.

  • Cezaları Yapılandırın veya Ödeyin: Ehliyeti geri alabilmek için trafik cezasının ödenmiş olması gerekir. Vergi dairesinden "Borcu Yoktur" kağıdı almak işinizi hızlandıracaktır.

  • Eğitim ve Sağlık Raporlarını Tamamlayın: Eğer 2. veya 3. kez ehliyet kaptırdıysanız, SÜDGE belgesi veya psikoteknik raporunuzu yanınıza almalısınız.

  • Başvuru Noktası: Genellikle ehliyetin el konulduğu yerdeki Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü'ne veya en yakın Trafik Tescil birimine dilekçe ile başvurulur.

Ehliyet Kaptırmaya İtiraz Mümkün mü?

Eğer yapılan ölçümün hatalı olduğunu düşünüyorsanız (örneğin; alkol almadığınız halde cihaz yüksek çıktıysa), vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna giderek kan tahlili yaptırmalısınız. Alkolmetre ölçümü ile kan tahlili arasındaki zaman farkı gözetilerek yapılacak bir itiraz, Sulh Ceza Hakimliği kararıyla ehliyetinizi geri almanızı sağlayabilir. İtiraz süresi tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 15 gündür.

Ehliyetsiz Araç Kullanmanın Bedeli

Ehliyetine el konulmuş bir sürücü bu süre zarfında direksiyon başına geçerse, hem kendisine hem de araç sahibine (farklı kişilerse) çok ağır idari para cezaları uygulanır. Olası bir kazada ise sigorta şirketleri ödeme yapmayı reddedebilir, bu da mali sorumluluğun tamamen sürücüye kalması demektir.