Bağ-Kur Borçlularına Sicil Yapılandırma
Türkiye'de milyonlarca esnaf, serbest meslek sahibi ve çiftçiyi ilgilendiren Bağ-Kur prim borçları, 2026 yılına girerken yeni bir dönemece ulaştı. 2024'te başlayan yapılandırma tartışmaları, 2025 boyunca devam eden torba yasa beklentileriyle şekillendi ve şimdi 2026 son dakika gelişmeleriyle gündemi meşgul ediyor. Özellikle prim affı, sicil yapılandırma ve ihya fırsatları, borç yükü altında ezilen vatandaşlara nefes aldırabilir. Resmi Gazete'de henüz kesinleşmeyen ancak Meclis kulislerinde konuşulan düzenlemeler, faiz silinmesi, taksitlendirme ve dondurulmuş sürelerin canlandırılması gibi avantajlar sunuyor. Bu haberimizde, 2024 yasasının uzatmalarını, 2026 ihya değişikliklerini ve potansiyel faydaları detaylıca ele alacağız.
Son dakika haberlerine göre, 1 Ocak 2026 itibarıyla Genel Sağlık Sigortası (GSS) ve Bağ-Kur prim borcu olanlar için hastane kapıları kapanmış olsa da, torba yasada beklenen af düzenlemesiyle 3,1 milyar TL'lik geçmiş borçların silinmesi ve 10 milyon vatandaşın 100 milyar TL'lik borcunun ertelenmesi gündemde. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın "Milletten kopuk olmaz" vurgusuyla işaret ettiği düzenlemeler, küçük esnafı ve serbest çalışanları doğrudan etkileyecek.
2024 Yapılandırma Yasası ve 2026 Uzatmaları
2024'te çıkan Bağ-Kur sicil yapılandırma yasası, prim borçlarının yeniden yapılandırılmasını hedefliyordu. Ancak 2025 sonuna kadar uzatılan sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkı, 31 Aralık 2025'te sona erdi. 2026'ya dair en kritik gelişme ise ihya işlemlerindeki maliyet artışı: Geçmişte prim borcu nedeniyle sigortalılığı durdurulanlar için prim oranı %33'e çıkarıldı, bu da en az %62'lik bir artış anlamına geliyor. Bu değişiklikle, 1 Ocak 2026'dan itibaren isteğe bağlı primler de etkilenecek.
Torba yasada Bağ-Kur affının yer alması bekleniyor: Faiz ve gecikme zammının silinmesi, anaparanın 18-36 taksite bölünmesi ve peşin ödemede ekstra indirim gibi maddeler tartışılıyor. Ayrıca, genç girişimci Bağ-Kur desteği 2026 itibarıyla kaldırıldı, bu da yeni girişimcileri etkileyecek. Deprem bölgelerinde ise SGK yükümlülük süreleri 31 Aralık 2025'e kadar uzatıldı, borçlanma ve ihya ödemeleri erteleniyor.
Bağ-Kur Affın'dan Kimler Yararlanabilir? Şartlar ve Faydalar
Bağ-Kur affı ve yapılandırmadan yararlanabilecekler:
- Prim borcu olan esnaf, serbest çalışanlar ve çiftçiler.
- Sigortalılığı dondurulmuş kişiler (ihya için).
- EYT kapsamında prim günü eksik olanlar (örneğin 5400-7200 gün hedefleyenler).
- GSS borcu nedeniyle sağlık hizmetlerinden mahrum kalanlar.
Şartlar:
- Başvuru süresi: Torba yasa yayımlanınca belirlenir, genellikle 3-6 ay.
- Ödeme: Peşin veya taksitli (18-36 ay), faiz silinmesiyle.
- İhya: Dondurulmuş süreler asgari ücret katsayısıyla canlandırılır, ancak 2026 artışı maliyetleri yükseltecek.
Faydalar:
- Sosyal güvence geri kazanımı: Sağlık hizmetleri ve emeklilik hakları aktifleşir.
- Borç yükünden kurtulma: Faiz affıyla anapara azalır.
- Erken emeklilik: 7200 prim günü düzenlemesiyle -1800 gün indirim fırsatı.
- Ekonomik rahatlama: Taksitlendirmeyle bütçe dostu ödeme.
Cezalar: Borç ödenmezse sigortalılık durur, sağlık hakları askıya alınır ve emeklilik süreleri kesintiye uğrar. 2026'dan itibaren ihya yapmayanlar %62 daha fazla ödeyecek.
Geçmiş Yapılandırma Yasaları: Karşılaştırmalı Tablo
Geçmişteki benzer yasalar, 2026 beklentilerini şekillendiriyor. İşte özet tablo:
| Yasa Numarası | Yıl | İhya Hakkı | Faiz Silinmesi/İndirimi | Taksit Sayısı | Son Başvuru Tarihi | Kapsam |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 6111 Sayılı Torba Yasa | 2011 | Evet | Evet (Gecikme cezası silindi) | 36 aya kadar | 31 Mayıs 2011 | Prim borçları, dondurulmuş süreler |
| 6552 Sayılı Yasa | 2014 | Evet | Evet (TEFE/ÜFE oranında) | 18 taksit | 31 Aralık 2014 | Borç yapılandırma, sicil affı |
| 6736 Sayılı Yasa | 2016 | Evet (Silinen günler geri alındı) | Evet | 36 aya kadar | 25 Kasım 2016 | GSS ve Bağ-Kur borçları |
| 7143 Sayılı Yasa | 2018 | Evet | Evet (Faiz affı) | 18 taksit | 31 Temmuz 2018 | Esnaf odaklı yapılandırma |
| 7256 Sayılı Yasa | 2020 | Evet | Evet (Yİ-ÜFE esas alındı) | 18 aya kadar | 31 Aralık 2020 | Pandemi sonrası borç silinmesi |
| 7440 Sayılı Kanun (Güncel) | 2024-2025 | Evet | Evet (Yapılandırma) | 18-36 taksit | Belirlenmedi (Uzatma: 31 Aralık 2025) | GSS, Bağ-Kur ve vergi borçları |
Bu tablo, geçmiş deneyimlere göre 2026 affının benzer avantajlar sunacağını gösteriyor. Örneğin, 2020 yasasında prim borçları silinerek sigortalılık süreleri durdurulmuştu.
Başvuru Süreci ve Tavsiyeler
Başvuru: SGK il müdürlükleri, e-Devlet üzerinden veya posta yoluyla. e-Devlet'te "SGK Borç Yapılandırma" araması yapın. Gerekli belgeler: Kimlik, borç dökümü ve ihya talebi formu.
Tavsiyeler:
- Borç durumunuzu SGK'dan sorgulayın.
- Torba yasa taslağını Resmi Gazete'den takip edin.
- Uzman danışmanlık alın; avukatlar veya mali müşavirler yardımcı olabilir.
- 2026 artışı öncesi ihya başvurusu yapın, yoksa maliyetler yükselecek.
Beklenti ve Uyarılar
2026 Bağ-Kur affı, ekonomik zorluklar karşısında umut verici olsa da, resmi açıklamaları bekleyin. Meclis'te görüşülen torba yasa, vergi affı ile entegre olabilir. Ancak, genç girişimci desteğinin kaldırılması gibi olumsuz değişiklikler de var. Borçlular, sağlık hizmetleri kesintisi riskine karşı acil adım atmalı. Bu düzenlemeler, sosyal adaleti güçlendirebilir ama gecikmeler bütçe dengelerine bağlı. Güncel gelişmeler için resmi kaynakları izleyin.
