Gün boyu giyilen ayakkabı, sadece ayakları değil diz, kalça ve bel sağlığını da etkiliyor. Yanlış seçim, topuk ağrısından duruş bozukluğuna kadar pek çok soruna yol açabiliyor. Doğru ayakkabının özelliklerini neler? işte detaylar…
Yanlış ayakkabı sadece ayağı değil beli de bozuyor
Ayakkabı seçimi çoğu zaman moda ya da fiyat üzerinden yapılır; sağlık ise en son düşünülür. Oysa günde saatlerce giyilen bir ayakkabı, yalnızca ayakları değil diz, kalça, bel ve genel duruşu da doğrudan etkiler. Ayaklar vücudun temelidir; temel bozulduğunda üst yapıda sorunlar çıkar.
Ayak, vücudun taşıyıcısı
Ayaklar, yürürken vücut ağırlığının çok üzerinde bir yükü karşılar ve bu yükü soğurup dengeler. Ayak kemerinin (taban çukurunun) doğru desteklenmesi, bu soğurmanın sağlıklı olmasını sağlar.
Destek yetersizse ya da yanlışsa, yük yukarı doğru aktarılır; diz ve bel bu yükü karşılamak zorunda kalır. İşte bu yüzden 'bel ağrım var' diyen bir kişinin sorunu bazen ayakkabısında başlar. Bu bağlantı, çoğu zaman fark edilmez.
Yanlış ayakkabının sonuçları
Uygunsuz ayakkabıların yol açabileceği sorunlar: topuk ağrısı (topuk dikeni olarak bilinen durum), ayak parmaklarında deformiteler, nasır ve tırnak batması, ayak tabanı ağrıları ve düşük ayak kemeri sorunları.
Sürekli yüksek topuklu giymek, vücut ağırlığını ayak ön kısmına yükleyerek ağrı ve deformiteye yol açar; ayrıca duruşu ve bel eğriliğini değiştirir. Tamamen düz ve desteksiz ayakkabılar da (bazı sandalet ve ince tabanlı modeller) ayak kemerini desteklemediği için sorun yaratır. Yani ne çok yüksek ne de tamamen düz doğrudur.
Doğru ayakkabıda aranacak özellikler
Sağlıklı bir ayakkabıda olması gerekenler: parmakların rahatça hareket edebileceği geniş bir burun; ayağı sabit tutan ama sıkmayan bir yapı; darbe emen ve esnek bir taban; ve ayak kemerini destekleyen bir iç taban.
Topuk yüksekliği aşırı olmamalı; hafif bir topuk genellikle tamamen düz tabandan daha iyidir. Ayakkabının nefes alan malzemeden olması da mantar ve koku sorunlarını azaltır. Ayrıca ayakkabı, giyildiği ilk günden rahat olmalıdır; 'ayağa oturur' beklentisi çoğu zaman yanıltıcıdır.
Ayakkabı alırken püf noktalar
Az bilinen bir gerçek: Ayaklar gün içinde şişer. Bu yüzden ayakkabı alışverişini günün ilerleyen saatlerinde yapmak, daha doğru numara seçmenizi sağlar.
Ayrıca ayakkabıyı giyeceğiniz çorapla ve iki ayağınıza da deneyin; çünkü iki ayak birebir aynı olmayabilir. Mağazada birkaç adım yürümek, ayakkabının gerçek konforunu gösterir. Numara etiketine değil, ayağınızdaki hisse güvenin.
Ne zaman uzmana başvurmalı?
Şu durumlarda bir uzmana (ortopedi) başvurmak gerekir: geçmeyen topuk ve taban ağrısı; ayakta belirgin şekil bozukluğu; yürürken denge sorunu; ayakkabının hep aynı bölgesinin anormal aşınması; ya da ayak ağrısıyla birlikte diz-bel şikâyetleri.
Uzman, gerektiğinde kişiye özel tabanlık önerebilir; bu, yükün doğru dağılmasını sağlar. Özellikle diyabet hastalarında ayak sağlığı ayrıca önemlidir ve düzenli kontrol gerektirir. Bu yazı genel bir bilgilendirmedir ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Sağlık gündemini Antalya Haber üzerinden takip edebilirsiniz.
