Sabahları çene ağrısı, baş ağrısı ve yorgun bir yüzle uyanmak, uykuda diş sıkmanın habercisi olabiliyor. Çoğu kişi bunu yıllarca fark etmiyor ve dişler sessizce aşınıyor. Bruksizmin belirtileri ve çözümleri neler? İşte detaylar…
Sabah çene ağrısıyla uyanıyorsanız diş sıkıyor olabilirsiniz
Sabah uyandığınızda çeneniz ağrıyor, şakaklarınızda bir gerginlik var ve gece iyi uyuduğunuz halde yorgun hissediyorsunuz. Bu tablo, oldukça yaygın ama çoğu zaman fark edilmeyen bir duruma işaret edebilir: bruksizm, yani diş sıkma ve gıcırdatma. Uykuda gerçekleştiği için kişi genellikle durumdan habersizdir; ama dişler sessizce zarar görür.
Bruksizm nedir?
Bruksizm, dişlerin istemsiz biçimde sıkılması ya da birbirine sürtülmesidir. Gündüz de olabilir ama en sık uykuda görülür. Kişi uykudayken bunu kontrol edemediği için, çene kasları saatlerce yoğun bir güç uygular.
Bu sırada dişlere binen kuvvet, normal çiğneme kuvvetinin çok üzerine çıkabilir. İşte bu yüzden bruksizm, zamanla dişlerde ciddi aşınmalara ve çene ekleminde sorunlara yol açar. Çoğu kişi durumu, diş hekimi fark ettiğinde öğrenir.
Belirtiler nelerdir?
Bruksizmin tipik işaretleri: sabahları çene ve yüz kaslarında ağrı, şakak bölgesinde baş ağrısı, dişlerde hassasiyet ve aşınma, çene ekleminde ses ya da kilitlenme hissi.
Ayrıca uyku eşinizin gıcırdatma sesini duyması, bruksizmin en net işaretlerinden biridir. Dişlerin uçlarının düzleşmesi, kırıklar ve dolgu kayıpları da uzun vadeli sonuçlarıdır. Kulak ağrısı hissi de sık görülür; oysa sorun kulakta değil, çene eklemindedir.
Neden olur?
Bruksizmin en sık ilişkilendirildiği faktör stres ve kaygıdır. Gündüz biriken gerginlik, uykuda çene kaslarında boşalır. Yoğun ve stresli dönemlerde diş sıkmanın arttığı sık gözlenir.
Bunun yanında; uyku bozuklukları, diş kapanış bozuklukları, bazı ilaçlar, aşırı kafein ve alkol tüketimi de bruksizmi tetikleyebilir. Yani hem psikolojik hem fiziksel faktörler rol oynar. Tedavi de bu yüzden çok yönlü olmalıdır.
Dişleri korumanın yolu
Bruksizmde en yaygın koruyucu çözüm, diş hekimi tarafından hazırlanan gece plağıdır (koruyucu apareyi). Bu plak, dişleri birbirine sürtünmekten korur ve çene kaslarına binen yükü azaltır.
Plak, bruksizmi ortadan kaldırmaz; ancak dişlerin aşınmasını önler ve şikâyetleri hafifletir. Bu yüzden mutlaka hekim tarafından ölçü alınarak kişiye özel hazırlanmalıdır; hazır satılan uygunsuz ürünler zarar verebilir. Erken kullanılan bir plak, yıllarca sürecek diş hasarını önleyebilir.
Stres yönetimi ve alışkanlıklar
Bruksizmin altında stres yatıyorsa, stres yönetimi tedavinin önemli bir parçasıdır. Gevşeme teknikleri, düzenli egzersiz ve iyi bir uyku düzeni belirgin fayda sağlar.
Ayrıca akşam saatlerinde kafein ve alkolü azaltmak, yatmadan önce çeneyi rahatlatmak ve gün içinde dişlerin birbirine değmemesine dikkat etmek yardımcı olur. Şikâyetler sürüyorsa mutlaka bir diş hekimine başvurmak gerekir. Bu yazı genel bir bilgilendirmedir ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Sağlık gündemini Antalya Haber üzerinden takip edebilirsiniz.
