Ev almak için konut kredisine yönelenler genellikle tek bir rakama bakar: faiz oranı. Oysa kredinin gerçek maliyetini belirleyen, çoğu zaman görünmeyen yan kalemlerdir. Toplam faturayı ortaya çıkaran ayrıntıları tek tek ele aldık.
Konut kredisi çekmeden önce bilmeniz gereken gizli maliyetler
Ev sahibi olma hayaliyle bankaya giden çoğu kişi, kararını tek bir sayıya bakarak verir: aylık taksit. Oysa konut kredisinin gerçek maliyeti, o taksitin çok ötesindedir. Faizin yanında sıralanan yan masraflar ve zorunlu sigortalar, toplam faturayı beklenenden yükseğe taşıyabilir. Kredi çekmeden önce bu kalemleri bilmek, sürprizlerden korunmanın tek yoludur.
Faiz oranı tek başına yanıltıcıdır
Bankalar kredileri cazip göstermek için genellikle faiz oranını öne çıkarır. Ancak asıl bakılması gereken şey, tüm masrafların dahil edildiği toplam geri ödeme tutarıdır. Aynı faiz oranını sunan iki banka, yan masraflar nedeniyle bambaşka toplam maliyetler çıkarabilir.
Bu yüzden karar verirken 'aylık kaç lira ödeyeceğim' kadar 'bu krediyi kapatana dek toplamda ne ödeyeceğim' sorusu da sorulmalıdır. Sadece faize odaklanmak, gizli kalemleri gözden kaçırmaya yol açar.
Ekspertiz ve değerleme ücreti
Banka, kredi vermeden önce almak istediğiniz evin gerçek değerini bağımsız bir ekspertiz raporuyla belirler. Bu değerleme ücretsiz değildir ve masrafı genellikle alıcıya aittir.
Ekspertizin bir başka önemi de şudur: Banka, evin ekspertiz değerinin tamamını değil, belirli bir oranını kredi olarak verir. Yani ev değerinin bir kısmını peşin ödemeniz gerekir; bu 'peşinat' payını baştan hesaba katmak şarttır.
İpotek ve tapu masrafları
Konut kredisinde ev, kredinin teminatı olarak bankaya ipotek edilir. Bu ipoteğin tapuda tesis edilmesi, ayrı bir harç ve masraf doğurur. Buna, ev alımının kendi tapu harcı da eklenir.
Alıcı çoğu zaman yalnızca satış bedelini düşünür; oysa tapu harcı ve ipotek masrafları, özellikle yüksek değerli konutlarda ciddi tutarlara ulaşır. Bu kalemler, taşınma bütçesinin görünmeyen ama kaçınılmaz parçalarıdır.
Zorunlu ve isteğe bağlı sigortalar
Konut kredisi kullanırken zorunlu deprem sigortası (DASK) şarttır. Bunun yanında bankalar genellikle konut ve hayat sigortası da önerir; bazıları kredi şartı olarak sunar. Hayat sigortası, kredi süresince olası bir talihsizlikte borcun aileye yük olmamasını sağlar.
Bu sigortaların bir kısmı gerçekten koruyucudur, bir kısmı ise isteğe bağlıdır. Hangisinin zorunlu, hangisinin opsiyonel olduğunu sormak ve gereksiz poliçelerden kaçınmak, maliyeti kontrol etmenin bir yoludur.
Krediyi çekmeden önce yapılacaklar
En sağlıklısı, birkaç bankadan tüm masrafların dahil edildiği toplam maliyet bilgisini istemek ve bunları karşılaştırmaktır. Erken kapama koşulları, faiz tipinin sabit mi değişken mi olduğu ve ödeme planı da önceden netleştirilmelidir.
Bütçeyi zorlamayan bir taksit belirlemek, olası gelir dalgalanmalarına karşı pay bırakmak ve kredi öncesi kendi finansal durumunu gerçekçi değerlendirmek kritik önem taşır. Bu yazı genel bir bilgilendirmedir, finansal tavsiye niteliği taşımaz; kararınız öncesi bir uzmana danışmanız yerinde olur. Ekonomi gündemini Antalya Haber üzerinden izleyebilirsiniz.