Çocuğun burnu kanadığında refleks olarak başını geriye attıran aileler çok; oysa bu yaygın alışkanlık kanı yutturarak zarar verebiliyor. Burun kanamasında gerçekten işe yarayan doğru müdahaleyi ve dikkat işaretlerini ele aldık.
Çocuğun burnu kanayınca başını arkaya atmak hatalı
Oyun sırasında ya da durup dururken çocuğun burnunun kanaması, hemen her ailenin başına gelir. O anda gösterilen ilk refleks ise çoğu zaman yanlıştır: çocuğun başını geriye attırmak. Kuşaklar boyu aktarılan bu alışkanlık, aslında faydadan çok zarar verir. Doğru müdahale ise oldukça basittir.
Çocuklarda burun neden sık kanar?
Çocuklarda burun kanaması, yetişkinlere göre daha sıktır ve genellikle masumdur. Burnun ön kısmındaki damarlar yüzeye yakındır ve kolayca zedelenir. En yaygın sebepler; burnu karıştırmak, kuru hava, alerji, soğuk algınlığı ve hafif darbelerdir.
Özellikle kış aylarında kaloriferli ve kuru ortamlar, burun içini kurutarak kanamayı kolaylaştırır. Çoğu burun kanaması ciddi bir sorunun işareti değildir ve doğru müdahaleyle kısa sürede durur. Bu yüzden panik yapmadan doğru adımları uygulamak yeterlidir.
Başı geriye atmak neden yanlış?
En yaygın hata, kanamayı durdurmak için başı geriye attırmaktır. Bu yöntemde kan dışarı akmaz ama boğaza doğru gider; çocuk kanı yutar. Yutulan kan mide bulantısına ve kusmaya yol açabilir.
Ayrıca kanın geriye kaçması, nefes yollarına gitme riski taşır. Bu yüzden başı geriye atmak, hem işe yaramaz hem de yeni sorunlar doğurabilir. Doğru olan, kanın kontrollü biçimde önden akmasına ve pıhtılaşmasına izin vermektir.
Doğru müdahale nasıl olmalı?
Doğru yaklaşım şudur: Çocuğu dik oturtun ve başını hafifçe öne eğdirin. Ardından burnun yumuşak kısmını (kanatlarını) parmaklarla sıkıca ve kesintisiz olarak bir süre (yaklaşık on dakika) bastırın.
Bu baskı sırasında sık sık 'durdu mu' diye kontrol etmek, pıhtılaşmayı bozar; bu yüzden ara vermeden basmak önemlidir. Çocuğu sakinleştirmek de yardımcı olur; çünkü ağlama ve heyecan kanamayı artırabilir. Alına ya da enseye soğuk uygulamak da destek olabilir.
Kanamayı önlemenin yolları
Sık burun kanaması yaşayan çocuklarda bazı önlemler işe yarar: ortamı nemlendirmek (özellikle kışın), burun içini kurumaktan korumak, çocuğun burnunu karıştırmasını engellemek ve tırnaklarını kısa tutmak.
Alerjisi olan çocuklarda alerjinin kontrol altına alınması da kanamayı azaltır. Kuru burun içine, hekim önerisiyle nemlendirici uygulamalar yapılabilir. Bu basit önlemler, tekrarlayan kanamaları büyük ölçüde azaltır.
Ne zaman doktora gidilmeli?
Çoğu burun kanaması evde durur; ancak şu durumlarda hekime başvurmak gerekir: kanama doğru müdahaleye rağmen durmuyorsa; çok sık ve şiddetli tekrarlıyorsa; ciddi bir darbe sonrası oluştuysa; kanamaya halsizlik, solukluk ya da morarma gibi belirtiler eşlik ediyorsa.
Ayrıca vücudun başka yerlerinde de kolay morarma ve kanama varsa, bu değerlendirilmelidir. Sık tekrarlayan kanamalarda altta yatan bir sebebi araştırmak için hekime danışmak yerinde olur. Bu yazı genel bir bilgilendirmedir ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Sağlık gündemini Antalya Haber üzerinden takip edebilirsiniz.