İptal edemediğiniz abonelikler ve geri alamadığınız paralar: Tüketici hakları

Bir türlü iptal ettiremediğiniz bir üyelik, ekstrenize sızan tanımadığınız bir ücret ya da kısa sürede bozulan bir ürün... Tüketici olarak çoğumuz bu durumlarda haklı olsak bile ne yapacağımızı bilemeyiz ve çoğu zaman 'boş ver' deyip hakkımızdan vazgeçeriz. Oysa yasa, tüketiciye güçlü haklar tanır; sadece bunları bilmek ve kullanmak gerekir.

Cayma hakkı: 14 günlük güvence

Mesafeli satışlarda (internet, telefon gibi) tüketicinin en güçlü haklarından biri cayma hakkıdır. Genel kural olarak, satın alınan üründen belirli bir süre (çoğu üründe 14 gün) içinde, gerekçe göstermeden cayılabilir ve para iadesi istenebilir.

Bu hak, özellikle internetten alışverişte tüketiciyi korur; ürünü elinize alıp beğenmezseniz iade edebilirsiniz. Ancak bazı ürün ve hizmetlerin (kişiye özel üretilenler gibi) bu hakkın dışında olduğunu da bilmek gerekir. Cayma hakkını kullanırken süreye dikkat etmek şarttır.

İptal edilemeyen abonelik olmaz

Bazı dijital hizmetler ve üyelikler, iptali kasıtlı olarak zorlaştırır; iptal butonunu gizler, sürekli 'kalmaya ikna' ekranları gösterir. Ancak yasal olarak bir aboneliği iptal etmek, başlatmak kadar kolay olmalıdır.

Bir hizmeti iptal edemiyorsanız, önce yazılı olarak (e-posta, uygulama içi talep) iptal talebinizi belgeleyin. Firma buna rağmen ücret kesmeye devam ederse, bu haksız bir uygulamadır ve tüketici şikâyet mekanizmaları devreye girer. İptal talebini belgelemek, en önemli adımdır.

Ayıplı mal ve hizmet

Satın aldığınız ürün bozuk, eksik ya da vaat edilenden farklı çıktıysa, bu ayıplı mal kapsamına girer. Bu durumda tüketicinin seçim hakkı vardır: ürünün onarılması, değiştirilmesi, bedelinin iadesi ya da indirim talep edilebilir.

Bu hak, garanti süresinden ayrı olarak da işleyebilir. Önemli olan, sorunu fark ettiğinizde satıcıya bildirmek ve belgelemektir. Fatura, fiş ve yazışmalar, bu süreçte en güçlü kanıtınızdır. Satıcı sorumluluğunu kabul etmezse, resmi başvuru yolları açıktır.

Tüketici hakem heyeti: Ücretsiz çözüm

Satıcıyla sorun çözülemediğinde, tüketicinin en pratik başvuru yolu Tüketici Hakem Heyetleridir. Belirli bir parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklar için bu heyetlere başvurmak zorunludur ve başvuru ücretsizdir.

Başvuru, e-Devlet üzerinden (Tüketici Bilgi Sistemi) kolayca yapılabilir. Dilekçenize fatura, sözleşme ve yazışmaları eklemek, lehinize karar çıkma ihtimalini artırır. Heyet, iki tarafı da değerlendirip karar verir; bu karar bağlayıcıdır. Yüksek tutarlı uyuşmazlıklar ise tüketici mahkemesine taşınır.

Hakkını arayan tüketici kazanır

Tüketici haklarının en büyük düşmanı, 'uğraşamam' diyerek vazgeçmektir. Oysa çoğu başvuru, düşünülenden çok daha basit ve ücretsizdir. Belgeleri saklamak, talepleri yazılı iletmek ve gerektiğinde hakem heyetine başvurmak, çoğu zaman sonuç verir.

Haklarını bilen ve arayan bir tüketici hem kendi kaybını önler hem de haksız uygulamaların yaygınlaşmasına engel olur. Küçük görünen tutarlar için bile hak aramak, uzun vadede herkesin yararınadır. Bu yazı genel bir bilgilendirmedir; kesin bilgi için resmi tüketici kaynaklarına başvurun. Ekonomi ve tüketici gündemini Antalya Haber üzerinden takip edebilirsiniz.

Altın alırken kaybettiğiniz gizli para: Milyem ve işçilik farkı

Birikimini enflasyona karşı korumak isteyenlerin ilk aklına gelen araçlardan biri altındır. Ancak altın almanın da kendine has incelikleri var ve bunları bilmeyen yatırımcı, farkında olmadan ciddi bir para kaybedebilir. Aynı miktarda altını farklı biçimlerde almak, maliyeti ve geri satışta eline geçecek tutarı doğrudan etkiler.

Ziynet altınındaki 'işçilik' tuzağı

Çeyrek, yarım, tam ve bilezik gibi ziynet (takı) altınlarında, ödediğiniz fiyatın içinde bir de işçilik payı bulunur. Yani altının kendi değerinin üzerine, üretim ve işçilik ücreti eklenir. Bu ücreti alırken ödersiniz ama satarken çoğu zaman geri alamazsınız.

Özellikle bilezik gibi işçiliği yüksek ürünlerde bu fark belirgindir. Takı olarak kullanmak amacıyla alınıyorsa mesele farklıdır; ama yatırım amacıyla alınıyorsa, yüksek işçilikli ürünler yerine işçiliği düşük seçenekleri değerlendirmek daha mantıklıdır.

Milyem (ayar) farkını gözden kaçırmayın

Altının saflığı milyem (ayar) ile ölçülür. 24 ayar altın en saf olandır; 22, 18 ve 14 ayar altınlar ise farklı oranlarda başka metaller içerir. Aynı gram ağırlığındaki iki ürün, ayarları farklıysa bambaşka değerlere sahip olabilir.

Yatırım yaparken ürünün kaç ayar olduğunu ve gerçek altın içeriğini bilmek şarttır. Düşük ayarlı bir ürünü, saf altın fiyatına yakın bir bedelle almak, doğrudan zarardır. Bu yüzden ağırlık kadar ayarı da sormak gerekir.

Alış-satış makası nedir?

Altının bir alış bir de satış fiyatı vardır ve bu ikisi arasındaki farka 'makas' denir. Altını aldığınız fiyattan hemen geri satmak isterseniz, bu makas kadar zarar edersiniz. Makas dar oldukça yatırımcı için avantajlıdır.

Bu yüzden altın, kısa vadeli değil orta-uzun vadeli bir yatırım aracı olarak düşünülmelidir. Bugün alıp yarın satmak, makas nedeniyle çoğu zaman zarar ettirir. Altının değer kazanması, bu farkı aşacak kadar zaman ister.

Fiziki altın mı, dijital altın mı?

Altına yatırım yapmanın tek yolu fiziki altın değil. Bankalar ve aracı kurumlar üzerinden gram altın hesabı ya da altın fonları gibi seçenekler de var. Bunlarda işçilik ve saklama derdi olmaz, alım-satım kolaydır.

Fiziki altının avantajı elde tutulabilmesi ve doğrudan erişimdir; dezavantajı ise saklama, güvenlik ve işçilik gibi konulardır. Dijital altında ise saklama sorunu yoktur ama sisteme ve kuruma güven gerekir. Hangisinin uygun olduğu, yatırımcının önceliklerine bağlıdır.

Bilinçli altın yatırımının kuralları

Özetle, altın yatırımında dikkat edilmesi gerekenler nettir: yatırım amaçlıysa işçiliği düşük ürünleri tercih etmek, ürünün ayarını sorgulamak, güvenilir yerlerden almak ve altını kısa vadeli değil uzun vadeli düşünmek.

Ayrıca tüm birikimi tek bir araca yatırmamak, riski dağıtmak açısından önemlidir. Altın, doğru bilgiyle yaklaşıldığında değerli bir araç olabilir; ama bilinçsiz alım, beklenen korumayı sağlamaz. Bu yazı genel bir bilgilendirmedir, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Ekonomi gündemini Antalya Haber üzerinden takip edebilirsiniz.

Ucuz diye hisseli tapu almayın: Başınıza açabileceği dertler

Emlak ilanlarında gezinirken piyasa değerinin çok altında fiyatlanmış arsalar dikkat çeker. Bu cazip fiyatların ardında sıklıkla tek bir gerçek yatar: hisseli tapu. Kâğıt üzerinde bir mülke ortak olursunuz ama pratikte pek çok kısıtla karşılaşırsınız. Bu tür bir alım, doğru bilinmediğinde yıllar sürebilecek anlaşmazlıklara dönüşebilir.

Hisseli tapu ne demek?

Hisseli tapuda (paylı mülkiyet), bir taşınmaza birden fazla kişi ortaktır ve herkesin belirli bir 'hissesi' vardır. Ancak bu hisse, arazinin belirli bir fiziksel parçasına karşılık gelmez; yani 'şu köşedeki 500 metrekare benim' diyemezsiniz.

Tapuda payınız yazılıdır ama bu pay, arazinin tamamı üzerinde soyut bir ortaklıktır. Bu ayrım kritiktir; çünkü çoğu alıcı, hisse aldığında belirli bir yeri satın aldığını sanır. Gerçekte ise tüm ortaklarla birlikte tapunun tamamına ortak olunur.

Neresinin sizin olduğunu gösteremezsiniz

Hisseli tapunun en büyük sorunu budur: Fiilen hangi bölümün size ait olduğu belirsizdir. Üzerine inşaat yapmak, ağaç dikmek ya da araziyi kullanmak, diğer ortakların onayını gerektirir. Bir ortak 'ben burayı kullanmak istiyorum' dediğinde, diğerleri itiraz edebilir.

Bu belirsizlik, ortaklar arasında sürekli bir anlaşmazlık zemini yaratır. Özellikle çok sayıda ortağın bulunduğu arazilerde, herkesin hemfikir olması neredeyse imkânsız hale gelir. Sonuçta kâğıt üzerinde sahip olduğunuz araziden fiilen yararlanamayabilirsiniz.

Satmak ve kredi almak zorlaşır

Hisseli tapulu bir yeri sonradan satmak, müstakil tapuya göre çok daha zordur; çoğu alıcı bu tür tapudan çekinir. Ayrıca bankalar, hisseli tapulu taşınmazlara genellikle kredi vermek istemez ya da çok sınırlı verir.

Bu da hem alım gücünüzü hem de ilerideki satış imkânınızı daraltır. 'Ucuza aldım' diye sevinirken, elden çıkarmak istediğinizde alıcı bulamamak ciddi bir risktir. Yatırım amacıyla alınan hisseli arsa, çoğu zaman beklenen getiriyi sağlamaz.

'Ortaklığın giderilmesi' tehlikesi

Ortaklar anlaşamadığında, herhangi bir ortak ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası açabilir. Bu davada arazi, çoğu zaman açık artırmayla satılır ve elde edilen para hisseler oranında paylaştırılır.

Yani ne olursa olsun elinizde tutmak istediğiniz bir araziyi, bir ortağın açtığı davayla kaybedebilir; üstelik açık artırmada değerinin altında satışa razı olmak zorunda kalabilirsiniz. Bu, hisseli tapunun en sinir bozucu riskidir.

Almadan önce sorulması gerekenler

Hisseli bir taşınmaz almadan önce mutlaka şunları netleştirin: kaç ortak var, aralarında anlaşma (taksim sözleşmesi) var mı, arazi ifraz (ayrılma) edilebilir mi ve imar durumu nedir. Mümkünse alım öncesi bir hukuk uzmanına ve tapu müdürlüğüne danışmak, sonradan yaşanacak sorunları baştan önler.

Her hisseli tapu kötü değildir; bazı durumlar planlı ve güvenlidir. Ama bilmeden girilen bir hisseli mülkiyet, yıllarca süren bir baş ağrısına dönüşebilir. Bu yazı genel bir bilgilendirmedir; kesin bilgi için bir hukuk uzmanına başvurun. Ekonomi ve gayrimenkul gündemini Antalya Haber üzerinden izleyebilirsiniz.

Mirasçılık belgesi olmadan miras işlemleri neden yürümez?

Bir yakınını kaybetmenin acısını yaşayan aileler, kısa süre sonra beklenmedik bir engelle karşılaşır: Vefat edenin banka hesapları, tapusu ve aracı için yapılmak istenen hiçbir işlem yürümez. Çünkü tüm bu süreçlerin kilidini açan tek bir belge vardır: mirasçılık belgesi, diğer adıyla veraset ilamı. Bu belge olmadan miras, resmi olarak paylaşılamaz.

Mirasçılık belgesi tam olarak nedir?

Mirasçılık belgesi, vefat eden kişinin kimlerin, hangi oranlarda mirasçısı olduğunu gösteren resmi bir belgedir. Yani mirası kimin, ne kadar paylaşacağını hukuken ortaya koyar.

Bankalar, tapu müdürlükleri ve diğer kurumlar, miras işlemi yapmadan önce bu belgeyi ister. Çünkü karşılarında kimin gerçek mirasçı olduğunu ve hangi yetkiyle işlem yaptığını bilmeleri gerekir. Belge olmadan, iyi niyetli mirasçılar bile hiçbir işlem yaptıramaz.

Noterden mi, mahkemeden mi alınır?

Çoğu durumda mirasçılık belgesi noterden alınabilir ve bu, en hızlı yoldur; başvuru çoğu zaman aynı gün sonuçlanır. Sade ve tartışmasız miras durumlarında noter yeterlidir.

Ancak bazı durumlarda dosya sulh hukuk mahkemesine gider: yurt dışı unsuru bulunması, vasiyetname olması, mirasçılık konusunda belirsizlik ya da itiraz varsa mahkeme devreye girer. Karmaşık aile yapılarında da mahkeme yolu gerekebilir. Hangi yolun uygun olduğu, dosyanın niteliğine bağlıdır.

Kimler başvurabilir?

Mirasçılık belgesini, yasal mirasçılardan herhangi biri talep edebilir; tüm mirasçıların birlikte başvurması şart değildir. Bir mirasçının başvurusuyla alınan belge, tüm mirasçıları ve paylarını gösterir.

Başvuru için genellikle başvuranın kimliği ve vefat edenin bilgileri yeterlidir; nüfus kayıtları sistem üzerinden görülebildiği için işlem hızlanmıştır. Belgeyi alan mirasçı, bununla ortak işlemleri başlatabilir.

Belge alındıktan sonra ne yapılır?

Mirasçılık belgesi, miras işlemlerinin yalnızca başlangıç anahtarıdır; tek başına paylaşımı tamamlamaz. Bu belgeyle birlikte, veraset ve intikal vergisi beyannamesi verilmesi ve vergi dairesinden ilişik kesme yazısı alınması gerekir.

Ardından tapuda intikal, banka hesaplarının çözülmesi ve araç devri gibi işlemler yapılabilir. Yani belge, uzun bir sürecin ilk adımıdır. Her kurum, kendi işlemi için bu belgenin aslını ya da onaylı örneğini isteyecektir.

Aile içi anlaşmazlık çıkarsa

Mirasçılık belgesi kimin ne kadar pay aldığını gösterir; ama malların fiilen nasıl paylaşılacağı ayrı bir konudur. Mirasçılar anlaşabilirse paylaşım kolaydır. Anlaşmazlık çıktığında ise 'ortaklığın giderilmesi' gibi davalar gündeme gelebilir ve süreç uzar.

Birden fazla taşınmaz, hesap ve mirasçının bulunduğu karmaşık dosyalarda, en başından bir avukat ve mali müşavirle çalışmak hem zaman hem de olası kayıpları önler. Bu yazı genel bir bilgilendirmedir; kesin bilgi ve kişisel durumunuz için bir hukuk uzmanına danışmanız gerekir. Güncel gelişmeleri Antalya Haber üzerinden takip edebilirsiniz.

Konut kredisi çekmeden önce bilmeniz gereken gizli maliyetler

Ev sahibi olma hayaliyle bankaya giden çoğu kişi, kararını tek bir sayıya bakarak verir: aylık taksit. Oysa konut kredisinin gerçek maliyeti, o taksitin çok ötesindedir. Faizin yanında sıralanan yan masraflar ve zorunlu sigortalar, toplam faturayı beklenenden yükseğe taşıyabilir. Kredi çekmeden önce bu kalemleri bilmek, sürprizlerden korunmanın tek yoludur.

Faiz oranı tek başına yanıltıcıdır

Bankalar kredileri cazip göstermek için genellikle faiz oranını öne çıkarır. Ancak asıl bakılması gereken şey, tüm masrafların dahil edildiği toplam geri ödeme tutarıdır. Aynı faiz oranını sunan iki banka, yan masraflar nedeniyle bambaşka toplam maliyetler çıkarabilir.

Bu yüzden karar verirken 'aylık kaç lira ödeyeceğim' kadar 'bu krediyi kapatana dek toplamda ne ödeyeceğim' sorusu da sorulmalıdır. Sadece faize odaklanmak, gizli kalemleri gözden kaçırmaya yol açar.

Ekspertiz ve değerleme ücreti

Banka, kredi vermeden önce almak istediğiniz evin gerçek değerini bağımsız bir ekspertiz raporuyla belirler. Bu değerleme ücretsiz değildir ve masrafı genellikle alıcıya aittir.

Ekspertizin bir başka önemi de şudur: Banka, evin ekspertiz değerinin tamamını değil, belirli bir oranını kredi olarak verir. Yani ev değerinin bir kısmını peşin ödemeniz gerekir; bu 'peşinat' payını baştan hesaba katmak şarttır.

İpotek ve tapu masrafları

Konut kredisinde ev, kredinin teminatı olarak bankaya ipotek edilir. Bu ipoteğin tapuda tesis edilmesi, ayrı bir harç ve masraf doğurur. Buna, ev alımının kendi tapu harcı da eklenir.

Alıcı çoğu zaman yalnızca satış bedelini düşünür; oysa tapu harcı ve ipotek masrafları, özellikle yüksek değerli konutlarda ciddi tutarlara ulaşır. Bu kalemler, taşınma bütçesinin görünmeyen ama kaçınılmaz parçalarıdır.

Zorunlu ve isteğe bağlı sigortalar

Konut kredisi kullanırken zorunlu deprem sigortası (DASK) şarttır. Bunun yanında bankalar genellikle konut ve hayat sigortası da önerir; bazıları kredi şartı olarak sunar. Hayat sigortası, kredi süresince olası bir talihsizlikte borcun aileye yük olmamasını sağlar.

Bu sigortaların bir kısmı gerçekten koruyucudur, bir kısmı ise isteğe bağlıdır. Hangisinin zorunlu, hangisinin opsiyonel olduğunu sormak ve gereksiz poliçelerden kaçınmak, maliyeti kontrol etmenin bir yoludur.

Krediyi çekmeden önce yapılacaklar

En sağlıklısı, birkaç bankadan tüm masrafların dahil edildiği toplam maliyet bilgisini istemek ve bunları karşılaştırmaktır. Erken kapama koşulları, faiz tipinin sabit mi değişken mi olduğu ve ödeme planı da önceden netleştirilmelidir.

Bütçeyi zorlamayan bir taksit belirlemek, olası gelir dalgalanmalarına karşı pay bırakmak ve kredi öncesi kendi finansal durumunu gerçekçi değerlendirmek kritik önem taşır. Bu yazı genel bir bilgilendirmedir, finansal tavsiye niteliği taşımaz; kararınız öncesi bir uzmana danışmanız yerinde olur. Ekonomi gündemini Antalya Haber üzerinden izleyebilirsiniz.

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, en düşük emekliği aylığının 20 bin liradan 23 bin 552 liraya yükseltilmesine ilişkin düzenlemenin de yer aldığı, 'Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'ni görüşmek üzere toplandı.

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplandı. Muş'un komisyon toplantısını açmasının ardından söz alan CHP Antalya Milletvekili Cavit Arı, teklifte yer alan 16, 17 ve 18'inci maddelerin milli eğitim ile ilgili olduğunu belirterek, 'Bugün Plan ve Bütçe Komisyonu'nda bu konu görüşülürken saat 15.00'te Milli Eğitim Komisyonu da toplanacak. Bu maddelerin asli sorumlusu olan komisyon toplantı halinde olacak. Dolayısıyla bu konuların ilgili komisyonda görüşülmesi gerekir. Plan ve Bütçe Komisyonu her konuyla ilgili görüşme yapıp, buradan kanun teklifleri geçiyor ama bugün farklı bir durum var. Dolayısıyla bu maddelerin bizim komisyondan çekilmesi ve ilgili komisyonda görüşülmesini talep ediyorum' dedi.

'KALİTESİZ KANUN YAPIYORUZ'

İYİ Parti Samsun Milletvekili Erhan Usta ise 'Kalitesiz kanun yapıyoruz. Teklif asıl komisyonda görüşülmüyor, bürokratlar kimi zaman değişik şekillerde geliyor. Yeni sisteme göre teklifin kamudan, bakanlıklardan gelmemesi gerekiyor, kanun teklifini milletvekilleri veriyor ama o da ayrı bir hikaye. Sürekli, 'tereddüt giderelim, yanlış uygulamalardan şöyle olsun, böyle olsun' anlamında kanun yapıyoruz. Siz yeni hükümet falan değilsiniz, 25 yıldır bu ülkeyi yönetiyorsunuz. Her geçen gün daha kötü yönetiyorsunuz' diye konuştu.

'KAMUDAKİ HİYERARŞİK DENGEYİ TAHKİM EDİYORUZ'

Ardından teklif üzerinde ilk imza sahibi olan AK Parti Samsun Milletvekili Ersan Aksu, milletvekillerini bilgilendirdi. Aksu, 'Teklifimizin 1, 16 ve 26'ncı maddeleriyle kamudaki hiyerarşik dengeyi ve ünvan yeknesaklığını tahkim ediyoruz. '657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 68/B maddesinde yapılan değişiklikle memur statüsündeki daire başkanı ve bu kadrolara denk yönetici kadrolarına atanabilmek için aranan kıdem şartını 5 yıldan 10 yıla çıkarıyoruz. Aynı zamanda 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ne ekli 2 sayılı cetvelde yer alan ve üst kademe kamu yöneticisi sayılmayan il ve bölge müdürü kadrolarını 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin ek 35'inci maddesinin sağladığı atama istisnalarının dışına alıyoruz. Böylece taşradaki en üst düzey temsilciler olan il ve bölge müdürlerinin atanmasında da '657 sayılı Kanun'un temel şartlarının ve kademe ilerlemesi kurallarının işletilmesini temin ediyor, liyakati esas alan ve önceleyen bir düzenleme getiriyoruz. 6085 sayılı 'Sayıştay Kanunu'nda yer alan bir boşluğu teklifimizle dolduruyoruz. Sayıştay savcısı kadrolarına yapılacak atamalarda eğitim ve kıdem şartlarını kanun düzeyinde somutlaştırıyoruz. Atanacak kişilerin hukuk, siyasal bilgiler, iktisat gibi fakültelerden mezun olması ve mali, iktisadi ve hukuki alanlarda kamu görevlisi olarak en az 10 yıl çalışmış olması şartını getirerek, kamu mali yönetiminde hukuka uygunluk denetim mekanizmasını güçlendiriyoruz' dedi.

'EN DÜŞÜK EMEKLİ AYLIĞINI 23 BİN 552 LİRAYA YÜKSELTİYORUZ'

PTT'nin personel yapısına dair önemli düzenlemelerin yapıldığını kaydeden Aksu, 'Teklifimizin 22 ve 23'üncü maddeleriyle işçiler hariç olmak üzere PTT bünyesindeki parçalı istihdam yapısına son vererek personelin idari hizmet istihdam edilmesini amaçlıyoruz. 399 sayılı KHK'ya tabi personel kendi talepleri, liyakat ve kıdem önceliğiyle idari hizmet sözleşmeli statüye geçebilecek, geçmek istemeyen veya kontenjanının dışında kalacak personel ise özlük hakları korunarak diğer kamu kurum ve kuruluşlarına geçebileceklerdir. Bu düzenleme ile PTT'de personel rejiminin yeknesaklığının sağlanması ve sadeleştirilerek verimliliğinin artırılması hedeflenmektedir. Diğer taraftan dünyanın içinden geçmekte olduğu zorlu ekonomik koşullar ve yakın coğrafyamızda yaklaşık çeyrek asırdır devam eden ve son zamanlarda artan çatışma ortamı makroekonomik dengelerimizi doğrudan etkilemektedir. Milletin iktidarı olma anlayışımızın bir gereği olarak elimizdeki imkanlar dahilinde tüm sektörleri, toplumun tüm kesimlerini koruyacak önlemleri imkanlar dahilinde yine alarak yol yürümekteyiz. Emeklilerimizi ve hak sahiplerini yakından ilgilendiren düzenlemeyle mevcut 20 bin Türk lirası olan en düşük aylık ödeme tutarını 2026 yılının ilk altı ayında TÜİK tarafından açıklanan yüzde 17,76'lık enflasyon oranını dikkate alarak 23 bin 552 Türk lirasına yükseltiyoruz' diye konuştu. Aksu, AK Parti'nin iktidara geldiği günden buyana emekli aylığının enflasyon haricinde 5,5 kat, dolar bazında ise 12,5 kat artış yapıldığını ve halihazırdaki düzenlemeden 5,1 milyon emeklinin doğrudan faydalanacağını ekledi.

'TURİZMCİNİN YÜKÜNÜ HAFİFLETİYORUZ'

Aksu, teklifle Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) mali yapısındaki bütçe transferlerini sadeleştirildiğini ve tek bir bütçe kalemi altında birleştirileceğini ifade etti. Aksu, 'İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanan Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile KOSGEB üzerinden yürütülen 2026 yılı sonunda bitecek olan imalat sanayisi istihdam destek programlarının süresini 31 Aralık 2028 tarihine kadar uzatıyoruz. Sadece bu destekler için önümüzdeki 3 yılda toplam 188 milyar TL kaynak kullanılması öngörülmektedir. Turizm sektörü de bu dönemde küresel istikrarsızlıklar nedeniyle bu yönde bir desteğe ihtiyaç duymaktadır. Teklifimizin 10'uncu maddesiyle turizm işletmecilerimize can suyu olmayı amaçlıyoruz. Yakıt fiyatlarındaki küresel şoklar ve komşu ülkelerdeki savaş durumu ülkemize yönelik seyahat talebinde daralmalara yol açmıştır. Turizm, emek yoğun bir sektördür ve maliyet baskıları doğrudan istihdam kayıplarına neden olmaktadır. Nitekim yılın ilk aylarında doluluk oranlarında yaşanan yaklaşık yüzde 10'luk düşüş istihdama da yansımıştır. Bu kaybın büyümemesi ve önüne geçmek için Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan belgeli konaklama tesislerine 2026 yılı Mayıs-Aralık döneminde SGK'ye bildirdikleri sigortalıların prim gün sayısı üzerinden günlük 116,67 TL yani otuz gün için aylık yaklaşık 3 bin 500 TL sigorta primi desteği sağlayacağız. İstihdamı doğrudan teşvik eden bu modelle yaklaşık 1,7 milyon sigortalı üzerinden 5,36 milyar TL'lik bir harcamayla turizmcinin yükünü hafifletiyoruz' dedi.

'SİBER GÜVENLİK BAŞKANLIĞI MİMARİSİNİ TAHKİM EDİYORUZ'

Siber Güvenlik Başkanlığı ile ilgili teklif maddelerini de aktaran Aksu, 'Kanun teklifimizle Siber Güvenlik Başkanlığımızın yasal ve altyapısal mimarisini teklifimizin 19, 24 ve 25'inci maddeleriyle tahkim ediyoruz. Daha önce asli görevi piyasa düzenleyicisi olan Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna yüklenmiş olan siber savunma, internet alan adı yönetimi, internet altyapı denetimi ve telekomünikasyon yoluyla iletişimin yargısal tespiti gibi yetkileri Sibel Günlük Başkanlığı'nda topluyoruz. Mükerrer yatırımların önüne geçmek için BTK bünyesindeki münhasır siber güvenlik odaklı veri merkezlerini, teknik altyapıları ve taşınmazları Başkanlığı'na devrediyoruz. Etki analizine göre sadece bu devir işlemi sayesinde yaklaşık 30 milyar TL'lik yeni altyapı kurulum maliyetinden tasarruf edilmektedir. Bu sistemleri kullanan nitelikli insan kaynağımızın da hakları korunarak Siber Güvenlik Başkanlığına geçişlerini yasal zemine oturtuyoruz. Bu kanun teklifiyle sinema sektörü desteklerinin finansman modelini değiştiriyoruz. Koşullu erişim sağlayan medya hizmet sağlayıcıları ve dijital internet platformlarının yıllık net satışlarının yüzde 2'sini Kültür ve Turizm Bakanlığı döner sermayesine aktarmalarını zorunlu hale getiriyoruz. Ayrıca içerikten beslenenin üretime katkı sunması ilkesiyle platformların ülkemizden elde ettiği gelirlerin bir kısmının yeniden Türk içerik üreticisine, sinemacısına kaynak olarak dönmesini amaçlıyoruz' diye konuştu. Aksu'nun bilgilendirmesinin ardından toplantı, milletvekillerinin teklifin bütününe ilişkin görüş ve değerlendirilmeleri ile sürüyor.

Antalya'da 2014 yılında bir makine, bir kalıp ve iki personelle üretime başlayan Rasim Feyzan Doğu, bugün 47 bin metrekarelik tesiste 243 kişiyle otomotiv yedek parçası ve endüstriyel plastik parça üretiyor.

Doğu, 2014'te ithal edilen otomotiv yedek parçalarını Türkiye'de üretme hedefiyle başladığı üretim yolculuğunu, Antalya Organize Sanayi Bölgesi'nde 2 bin 500 kalıba sahip bir sanayi yatırımına dönüştürdü.

Fabrikada, tampon, far, stop, sinyal, kapı cebi ve marşpiyel bageti gibi otomotiv yedek parçalarının yanı sıra dondurma makineleri için endüstriyel parçalar, çamaşır ve bulaşık makinelerinin motor yatakları, seralarda kullanılan tarım ekipmanları ve sprey tabancaları üretiliyor.

Doğu, AA muhabirine, uzun yıllar otomotiv yedek parçası toptancılığı yaptıktan sonra, 2010'lu yıllarda ikinci kuşağın da şirkete katılmasıyla üretime yönelme kararı aldıklarını söyledi.

- 'Bir kalıp ve bir makineyle başladık'

Otomotiv yedek parçasında ithalatın yoğun olduğu dönemde, sattıkları ürünleri Türkiye'de üretme fikrinin kendilerini heyecanlandırdığını belirten Doğu, 'Araba yedek parçasında ithalatımız çok fazlaydı. 'Bunları üretebilir miyiz?' diyerek yola çıktık. 2014 yılında bir makine, bir kalıp ve iki personelle üretime başladık. Bugün yaklaşık 47 bin metrekarede toplam 243 kişiyle araba yedek parçası ve diğer ürünleri üretiyoruz.' dedi.

Antalya doğumlu olduğunu, ailesinin ve ticari ağlarının kentte bulunması nedeniyle üretimi burada sürdürdüklerini dile getiren Doğu, Anadolu pazarına yakınlık açısından avantajlı bir konumda bulunduklarını ifade etti.

Girişimlerinde asıl amacın ithalatın önünü kesmek olduğuna dikkati çeken Doğu, şöyle konuştu:

'Ne yaptığımızı, ne aldığımızı, Çin'de ve Avrupa'da fiyatların ne kadar olduğunu bildiğimiz için 'Biz bunu üretsek nasıl olur?' diyerek bir kalıp ve bir makineyle başladık. Şu an 2 bin 500 kalıp ve 243 kişiyle memnun olduğumuz bir iş yapıyoruz. Eğer bir ürün ithal ediliyorsa ve araba yedek parçasında tampon, aydınlatma gibi bir ürünse o zaten bizim radarımıza giriyor. Eğer fiyat performansı uygunsa biz o ürünü yapmak için gayret sarf ediyoruz.'

Doğu, yerli üretimin hem toptancılar hem de son kullanıcılar için avantaj sağladığını aktararak, zamanında teslimat, doğru fiyat ve uygun vade imkanıyla pazara katkı sunduklarını kaydetti.

- 'İthalatın önünü kesmek istiyoruz'

Orijinale eş değer ve kaliteli ürün üretiminin maliyetlerin düşmesine katkı sağlayacağını belirten Doğu, 'Bize en çok sorulan sorulardan biri 'Ne kadar ihracat yapıyorsunuz?' oluyor. Halbuki 'Ne kadar ithalatın önünü kesiyorsunuz?' diye sorsalar daha çok mutlu olurum. Çünkü ihracat yapmak tabii ki kıymetli, bizim de ihracatımız var. Ancak benim derdim, bir ürün ithal ediliyorsa bunu ülkemizde üretebilmek.' ifadelerini kullandı.

- 14 milyon dolarlık yeni aydınlatma yatırımı

Rasim Feyzan Doğu, firmayı en çok heyecanlandıran yeni projenin araç aydınlatması olduğunu dile getirdi.

Eski nesil araç aydınlatma ürünlerini 14 aydır üretip sattıklarını, yeni nesil ürünler için de yaklaşık 14 milyon dolarlık yatırım yaptıklarını bildiren Doğu, şunları kaydetti:

'Yeni yaptığımız yatırım yaklaşık 14 milyon dolar değerinde. Altı ay içerisinde faaliyete geçip orada da ithal ürünün önünü keseceğimize inanıyoruz. LED'li, viraj dönen ve matrix farlar gibi teknoloji gerektiren yeni nesil ürünlerin Türkiye'de üretimi henüz yok. Biz bununla ilgili 4 senedir yatırım yapıyoruz. Yeni fabrikamız ile birlikte bunun da üretimine başlamış olacağız. Bu benzer üretim noktalarının yüzde 99'u Çin ve Tayvan'da. Dünyanın en büyük iki üreticisi Tayvan'da yer alıyor. Bunun karşısında biz Türkiye içerisinde güçlü bir rakip olacağımıza inanıyoruz.'

Yatırım teşvik belgesini Ocak 2026'da aldıklarını, KOSGEB'den de dijitalleşme yatırımı desteği sağladıklarını belirten Doğu, kamu desteklerinden memnun olduklarını ifade etti.

Dış ticarette rekabet koşullarının önemine de değinen Doğu, 'Ticareti regüle ederken dışarıdan gelen ürünlerin bizimle aynı ligde, aynı kulvarda yarışmasını istiyoruz. Bu bizim için yeterli.' dedi.

Trafik sigortası neden herkese farklı fiyat? Primi belirleyen gizli denklem

Trafik sigortasını yenilerken teklif ekranına bakıp 'komşuma neredeyse yarısına yapmışlardı' diye şaşırmayan sürücü azdır. Zorunlu trafik sigortası herkes için aynı aracı kapsasa da, ödenen prim kişiden kişiye ciddi biçimde değişir. Çünkü bu fiyat rastgele değil, belirli bir risk denklemine göre hesaplanır. Denklemi çözdüğünüzde, priminizi neyin şişirdiğini de görürsünüz.

En büyük fark yaratan: Hasarsızlık basamağı

Priminizi belirleyen en güçlü etken, hasarsızlık indirim basamağınızdır. Sistem sekiz basamaklı çalışır; kaza yapmadan geçirdiğiniz her yıl sizi bir üst basamağa taşır ve indiriminizi artırır. En üst basamağa ulaşan bir sürücü, sıfır basamaktaki birine göre çok daha az öder.

Tersi de geçerli: Kusurlu bir kazada hasar ödemesi yapıldığında basamağınız düşer ve priminiz kat kat artabilir. İşte komşular arasındaki uçurumun asıl kaynağı budur; biri yıllardır kazasız, diğeri geçen yıl hasar bildirmiştir.

Aracın kendisi de denklemin parçası

Sigorta şirketleri riski hesaplarken aracın özelliklerine de bakar. Motor gücü, marka-model, aracın yaşı ve tipi primi doğrudan etkiler. Yüksek motor hacimli ve pahalı parçalı araçlar, olası hasarda daha maliyetli olacağından daha yüksek primle sigortalanır.

Ticari araçlar, taksiler ve sık yola çıkan araçlar da özel binek araçlara göre farklı fiyatlandırılır. Yani sadece 'sürücü' değil, 'ne sürdüğünüz' de faturayı belirler.

Sürücünün profili ve geçmişi

Poliçenin ana sürücüsünün yaşı, meslek grubu ve sürüş geçmişi de hesaba katılır. Genç ve deneyimsiz sürücüler istatistiksel olarak daha riskli kabul edildiğinden, onların primleri daha yüksek olma eğilimindedir.

Aracın kayıtlı olduğu il ve bölge bile fark yaratabilir; kaza ve hırsızlık oranının yüksek olduğu yerlerde primler yukarı çıkar. Tüm bu veriler bir araya geldiğinde, herkese özel bir fiyat ortaya çıkar.

Aynı teminatta neden şirketler farklı fiyat verir?

Zorunlu trafik sigortasının teminatları yasayla belirlidir; yani hangi şirketten alırsanız alın, karşı tarafa ödenecek teminat limitleri aynıdır. Ama şirketlerin risk iştahı ve fiyatlama politikası farklıdır. Bir şirket sizin profilinizi 'düşük riskli' görüp uygun fiyat verirken, bir diğeri aynı profile daha yüksek rakam biçebilir.

Bu yüzden tek bir yerden teklif alıp karar vermek, çoğu zaman fazla ödemek demektir. Birden fazla şirketin ya da karşılaştırma platformlarının teklifini görmek, aynı teminatı daha uygun fiyata almanın en pratik yoludur.

Primi düşürmenin gerçekçi yolları

En kalıcı çözüm, kazasız yıllar biriktirerek basamak yükseltmektir; bu, uzun vadede en büyük indirimi sağlar. Küçük hasarlarda, tamir masrafı ile primdeki artışı karşılaştırıp bazen hasarı sigortaya yansıtmamak da mantıklı olabilir.

Bunun yanında poliçe yenilemeden önce farklı tekliflerin karşılaştırılması, aracın gerçek kullanımına uygun beyan verilmesi ve ana sürücünün doğru seçilmesi de fark yaratır. Kaza durumunda haklarınızı doğru kullanmak için sigorta uzmanınıza danışmanız yerinde olur; güncel gelişmeleri Antalya Haber üzerinden takip edebilirsiniz.

İkinci el araç satışında noter işlemleri: Devir nasıl yapılır, nelere dikkat?

İkinci el araç pazarı oldukça hareketli; ama alım-satımın en kritik anı noterdeki devir işlemidir. Araç satışı, yasal olarak yalnızca noterde yapılan devirle geçerlilik kazanır; el sıkışıp anahtar vermek satışı tamamlamaz. Yanlış yapılan bir devir hem alıcı hem satıcı için ciddi sorunlar doğurabilir.

Araç satışı neden noterde yapılır?

Türkiye'de araç mülkiyetinin devri, yasal olarak noter huzurunda gerçekleşir. Noter satış sözleşmesi, aracın resmi olarak yeni sahibine geçtiğinin belgesidir ve aynı anda trafik tescili de güncellenir.

Bu resmi süreç olmadan yapılan 'sözlü' ya da 'senetli' satışlar geçersizdir; araç hâlâ satıcının üzerinde görünür. Bu da satıcının, sattığını sandığı araçtan doğan cezalardan ve vergilerden sorumlu tutulması gibi ciddi sorunlara yol açar. Bu yüzden noter devri şarttır.

Gerekli belgeler

• Alıcı ve satıcının kimlik belgeleri
• Aracın ruhsatı (tescil belgesi)
• Geçerli zorunlu trafik sigortası
• Araca ait borcu olmadığına dair belgeler (vergi/ceza ilişik kesme)

Bazı durumlarda araç muayenesinin geçerli olması. Noter, işlem sırasında gerekli sorgulamaları yapar; ama önceden hazırlıklı gitmek süreci hızlandırır.

Devir öncesi: Borç ve haciz sorgulaması

Alıcı için en kritik adım, aracın borç ve hukuki durumunu kontrol etmektir. Araç üzerinde ödenmemiş MTV, trafik cezası, haciz ya da rehin olup olmadığı mutlaka sorgulanmalıdır; çünkü bazı yükler araçla birlikte devrolabilir.

Noter, devir sırasında araç üzerindeki takyidatları (haciz, rehin) kontrol eder ve bunlar varsa devir yapılamaz. Yine de alıcının önceden e-Devlet ya da ilgili sistemlerden kontrol yapması, sürpriz yaşamamak için önemlidir.

Ekspertiz: Almadan önce şart

Noter işlemi hukuki güvenliği sağlar ama aracın fiziksel durumunu garanti etmez. Bu yüzden almadan önce, bağımsız bir ekspertiz (oto muayene) merkezinde aracı kontrol ettirmek çok önemlidir.

Ekspertiz; değişen-boyanan parçaları, kaza geçmişini, motor ve şasi durumunu ortaya koyar. Ayrıca aracın TRAMER (hasar) kaydını sorgulamak, geçmiş kazaları öğrenmek için değerlidir. 'Kilometrede oynama' gibi hilelere karşı da ekspertiz koruyucudur.

Dolandırıcılıktan korunma ve ödeme

Satış bedelini devir tamamlandıktan sonra ve güvenli yolla (banka havalesi gibi) ödeyin/alın.

Satış bedelini sözleşmede gerçek değeri üzerinden gösterin; düşük gösterme ileride sorun yaratır.

Satıcıysanız, devir sonrası aracın üzerinizden düştüğünü trafik kaydından teyit edin.

Kaparo/senet gibi işlemlerde dikkatli olun; acele ettiren satıcı/alıcıya şüpheyle yaklaşın. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; güncel işlem ve ücretler için notere danışın. Ekonomi içerikleri için Antalya Haber sayfasını takip edebilirsiniz.

Apartman aidatını ödemeyen komşuya ne yapılır? Kat mülkiyeti hakları

Apartman ve site yaşamının en yaygın huzursuzluk kaynağı: aidatını düzenli ödemeyen komşular. Bir dairenin ödemediği aidat, asansör bakımından temizliğe kadar tüm ortak hizmetleri aksatır ve yükü diğer sakinlere bindirir. Peki bu duruma karşı yasal olarak ne yapılabilir?

Aidat ödemek yasal bir zorunluluk

Öncelikle net olan bir şey var: Aidat ödemek gönüllü bir katkı değil, yasal bir yükümlülüktür. Kat Mülkiyeti Kanunu'na göre, her kat maliki (ve kiracı) ortak giderlere katılmak zorundadır. 'Ben asansör kullanmıyorum' ya da 'bu hizmeti istemiyorum' gibi gerekçeler, çoğu ortak gider için geçerli mazeret sayılmaz.

Aidatlar, binanın ortak ihtiyaçları (temizlik, aydınlatma, bakım, yakıt, yönetim) için toplanır ve kat malikleri kurulu tarafından belirlenir. Bu karara uymak herkes için bağlayıcıdır.

Gecikme faizi uygulanabilir

Aidatını geciktiren malike, gecikme tazminatı (faizi) uygulanabilir. Kat Mülkiyeti Kanunu, ödenmeyen aidat için aylık belirli bir oranda gecikme faizi öngörür. Bu faiz, ödemeyi teşvik eden bir yaptırımdır.

Yönetici, gecikmiş aidatı faiziyle birlikte talep edebilir. Bu, ödemeyen kişinin borcunun zamanla artması anlamına gelir; yani geciktirmek, borçluyu daha fazla ödemeye mecbur bırakır.

Yönetici icra takibi başlatabilir

Aidatını ödemeyen malike karşı, yönetici (ya da yönetim kurulu) icra takibi başlatabilir. Kat mülkiyetinde aidat alacağı, öncelikli (imtiyazlı) bir alacaktır; bu da tahsilatı güçlendirir.

Yasal süreç sonucunda borç, gecikme faizi ve dava masraflarıyla birlikte tahsil edilir. Hatta yasa, çok ciddi ve ısrarlı ödememe durumlarında ağır sonuçlar da öngörür. Bu yüzden aidat borcunu 'nasılsa bir şey olmaz' diye biriktirmek, borçlu için giderek büyüyen bir risktir.

Kat maliklerinin hakları ve toplantı

Bina yönetimiyle ilgili kararlar, kat malikleri kurulu toplantısında alınır. Aidat miktarı, yönetici seçimi ve ortak giderler bu toplantıda belirlenir. Her malikin toplantıya katılma ve oy kullanma hakkı vardır.

Yönetimin şeffaf olması, gelir-gider hesaplarının düzenli paylaşılması, aidat konusundaki güveni artırır ve ödememe sorununu azaltır. Malikler, yönetimden hesap sorma ve gerekirse yöneticiyi değiştirme hakkına sahiptir.

Sorunu büyütmeden çözmek

Yasal yollar önemli olsa da ilk adım her zaman diyalog olmalıdır. Bazen ödememe, geçici bir maddi zorluktan kaynaklanır ve ödeme planı ile çözülebilir. Komşuluk ilişkilerini koruyarak sorunu çözmek, herkes için daha iyidir.

Ancak iyi niyetli çözümler sonuç vermezse, yasal haklar açıktır. Şeffaf yönetim, düzenli toplantı ve gerektiğinde kararlı yasal takip; huzurlu bir apartman yaşamının anahtarıdır. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki konularda bir uzmana danışın. Ekonomi içerikleri için Antalya Haber sayfasını takip edebilirsiniz.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 'Küresel ekonomideki şoklara karşın cari açığın sürdürülebilir seviyelerde kalması ekonomimizin dayanıklılığını gösterirken, makrofinansal istikrarı da desteklemektedir' dedi.

Bakan Mehmet Şimşek, sanal medya hesabından yaptığı açıklamada, 'Mayısta yıllıklandırılmış cari açık 37,3 milyar dolar gerçekleşti. Küresel ekonomideki şoklara karşın cari açığın sürdürülebilir seviyelerde kalması ekonomimizin dayanıklılığını gösterirken, makrofinansal istikrarı da desteklemektedir. Brüt dış finansman ihtiyacı ve brüt dış borç stoku uzun dönem ortalamalarının altında seyretmektedir. Sağladığımız kazanımları kalıcı hale getirmek için yüksek katma değerli üretimi ve ihracatı artıran, enerjide dışa bağımlılığı azaltan yapısal dönüşüm adımlarımıza devam edeceğiz' ifadelerini kullandı.

Antalya'nın Kaş ilçesi'ne bağlı Kasaba Mahallesi'nde nemli iklim ve halk arasında 'kör duman' olarak bilinen doğal sis ortamında yetişen kapya biberi, kalın kabuğu ve uzun raf ömrü ile benzerlerinden ayrılıyor. Yüksek kalitesi nedeniyle tercih edilen biberin yüzde 60'tan fazlası, başta Avrupa ülkeleri olmak üzere birçok ülkeye ihraç ediliyor.

Kaş ilçesine bağlı Kasaba Mahallesi, Türkiye'nin önemli kapya biberi üretim merkezleri arasında yer alıyor. Yaklaşık 4 bin dönüm alanda yapılan üretimde geçen yıl 280 bin ton kapya biber hasat edildi. Yüzde 60'ın üzerinde ürün başta Avrupa ülkeleri olmak üzere birçok ülkeye ihraç ediliyor. Kasaba Mahallesi'ndeki üreticiler, yılın büyük bölümünde kapya biber üretimi gerçekleştirirken; haziran ayında yapılan dikimlerin ardından eylül ortasında başlayan hasat, uygun iklim koşullarında ertesi yılın nisan ayına kadar devam ediyor. Bölgede mart ve haziran olmak üzere iki farklı dikim dönemi uygulanırken, böylece uzun süre kesintisiz üretim sağlanıyor.

'DAHA AROMALI, DAHA LEZZETLİ'

Kapya biber üreticisi Nuri Öksüz, Kasaba'da yetişen kapya biberi benzerlerinden ayıran en önemli unsurun, bölgenin kendine özgü iklimi olduğunu belirterek, 'Haziran ayı boyunca dikimlerimizi tamamlıyor, 15 Eylül itibarıyla hasada başlıyoruz. Ancak mart ayında dikim yapıp, yazın mahsulünü alan da var. Bölgenin nemli ve çiğli havası sayesinde kapya biber daha aromalı ve daha lezzetli oluyor. Aynı zamanda kabuğu daha kalın, raf ömrü daha uzun ve ihracata daha dayanıklı ürün ortaya çıkıyor. İhracat yapan tüccar da bu özellikleri nedeniyle Kasaba'nın kapya biberini tercih ediyor' dedi.

'DIŞ PAZARDA DAHA ÇOK TERCİH EDİLİYOR'

Bölgede halk arasında 'kör duman' olarak adlandırılan doğal sis tabakasının ürün kalitesini artırdığını ifade eden Öksüz, 'Yağmurlar başladıktan sonra gece oluşan sis, ertesi gün öğle saatlerine kadar etkisini sürdürüyor. Bu sis ortamın nemini artırıyor, bitki doğal olarak çiyden faydalanıyor. Bu sayede kapya biber daha kaliteli, daha iri ve daha aromalı yetişiyor. Bölgenin doğal iklimi ürün kalitesini belirleyen en önemli etkenlerden biri. Ürünlerin yüzde 60'tan fazlası ihracata gidiyor. 'Kasaba kapyası' adıyla bilinen ürün, uzun raf ömrü, kaliteli yapısı ve biyolojik mücadeleyle kalıntısız üretim yapılması sayesinde dış pazarda daha çok tercih ediliyor' diye konuştu.

KESİNTİSİZ BİBER SEVKİYATI

Kasaba kapyasının Türkiye'nin en kaliteli biberleri arasında olduğunu belirten Öksüz, 'Verim dekarda 5 ile 10 ton arasında değişiyor. Hasadı 15-20 günde bir yaparak ürünleri hale gönderiyoruz. Ürünün iç piyasaya mı yoksa ihracata mı gideceği ise talebe, kaliteye ve tüccarın ihtiyacına göre belirleniyor. Genel olarak bakıldığında Kasaba'dan mart ayına kadar kesintisiz şekilde kapya biber sevkiyatı yapılabiliyor' dedi.

DASK nedir, nasıl yapılır? Zorunlu deprem sigortası ne kadar, kimler yaptırmalı?

Deprem kuşağında yer alan bir ülkede yaşıyoruz ve bu gerçek, konut güvencesini bir tercih olmaktan çıkarıp zorunluluk haline getiriyor. DASK (Zorunlu Deprem Sigortası), depremin konuta vereceği maddi zararı güvence altına alan devlet destekli bir sigortadır. Peki nasıl yaptırılır ve neleri kapsar?

DASK nedir?

DASK, Doğal Afet Sigortaları Kurumu tarafından sunulan ve konutlar için zorunlu tutulan bir deprem sigortasıdır. Amacı, deprem ve deprem kaynaklı hasarlarda (yangın, infilak, tsunami, yer kayması gibi) konutun uğrayacağı maddi zararı karşılamaktır.

DASK, ev sahibini büyük bir mali yükten korur; bir deprem sonrası konutun yeniden inşası ya da onarımı için güvence sağlar. Devlet destekli olması, primlerin görece uygun olmasını sağlar.

Kimler yaptırmak zorunda?

DASK, tapuya kayıtlı konutlar için zorunludur. Ev sahibi olan herkesin bu sigortayı yaptırması ve düzenli yenilemesi gerekir. DASK, yalnızca 'iyi olur' diye değil, yasal bir zorunluluk olarak yaptırılmalıdır.

Kiracılar için de dolaylı önem taşır: Ev sahibinin DASK'ı olması, kiracının da bir depremde konutun güvence altında olduğunu bilmesini sağlar. Ancak kiracının kendi eşyaları için ayrı bir konut sigortası düşünmesi gerekir; DASK eşyaları kapsamaz.

Nasıl yaptırılır ve yenilenir?

DASK poliçesi; sigorta şirketleri, acenteler ve bankalar aracılığıyla yaptırılabilir. Poliçe için genellikle tapu bilgileri, konutun adresi, metrekaresi ve yapı tipi gerekir. İşlem kısa sürer.

DASK her yıl yenilenmelidir; süresi dolan poliçe güvence sağlamaz. Yenileme hatırlatmaları genellikle SMS ile gelir, ancak takip etmek ev sahibinin sorumluluğundadır. Poliçeyi 'DASK'lım' uygulaması ya da ilgili kanallardan sorgulayıp güncel tutmak önemlidir.

Prim ne kadar, neye göre belirlenir?

DASK primi sabit değildir; konutun bulunduğu deprem risk bölgesi, yapı tarzı (betonarme, yığma vb.) ve brüt metrekaresine göre hesaplanır. Riskli bölgedeki ve büyük konutların primi daha yüksek olur.

Yine de DASK, sağladığı güvenceye göre oldukça uygun maliyetli bir sigortadır; yıllık primi, olası bir deprem hasarının yanında son derece küçük kalır. Güncel prim için sigorta acentesinden ya da resmi kanallardan bilgi alınabilir.

Hangi işlemlerde DASK istenir?

DASK'ın zorunluluğu bazı işlemlerde somutlaşır: tapu devri (alım-satım), konut kredisi kullanımı ve elektrik-su abonelik işlemlerinde geçerli DASK poliçesi istenir. Yani DASK olmadan bu işlemler tamamlanamaz.

Önemli bir not: DASK yalnızca depremin binaya verdiği yapısal hasarı kapsar; ev eşyaları, değerli varlıklar ve deprem dışı riskler (hırsızlık, su baskını vb.) kapsam dışıdır. Bunlar için ek 'konut sigortası' yaptırmak gerekir. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; güncel prim ve şartlar için resmi kaynaklara başvurun. Ekonomi içerikleri için Antalya Haber sayfasını takip edebilirsiniz.

Kredi notu nedir, nasıl yükseltilir? Findeks puanı sorgulama rehberi

Bir kredi ya da kredi kartı başvurusu yaptığınızda, banka size 'evet' mi 'hayır' mı diyeceğine büyük ölçüde tek bir sayıya bakarak karar verir: kredi notu (yaygın adıyla Findeks kredi notu). Bu sayı, finansal 'karnedir' ve ne kadar yüksekse hem onay şansınız hem de pazarlık gücünüz o kadar artar.

Kredi notu nedir?

Kredi notu, bir kişinin finansal geçmişine ve ödeme alışkanlıklarına göre hesaplanan bir puandır. Bankalar bu puanı, size kredi verirken ne kadar risk taşıdığınızı değerlendirmek için kullanır. Türkiye'de bu puan, genellikle Findeks (Kredi Kayıt Bürosu) tarafından belirli bir aralıkta hesaplanır.

Yüksek not; düzenli ödeme yapan, borcunu zamanında kapatan güvenilir bir profil anlamına gelir. Düşük not ise geç ödemeler, yüksek borç ya da olumsuz kayıtlara işaret eder. Not yükseldikçe, daha kolay ve daha uygun faizle kredi alınabilir.

Kredi notunu ne etkiler?

Kredi notunu belirleyen başlıca faktörler: ödemelerin zamanında yapılması (en önemli faktör), mevcut borç yükü (limitlerin ne kadarının kullanıldığı), kredi ve kart geçmişinin uzunluğu ve yeni başvuru sayısı.

Özellikle geciken ödemeler ve karşılıksız çekler, notu ciddi biçimde düşürür. Kredi kartı limitinin sürekli sonuna kadar kullanılması da olumsuz etki yapar. Yani not, tek bir işlemle değil, uzun vadeli finansal davranışla şekillenir.

Kredi notu nasıl öğrenilir?

Kredi notunuzu öğrenmek için Findeks (findeks.com) üzerinden üyelik oluşturabilir ya da bankanızın mobil uygulaması aracılığıyla sorgulayabilirsiniz; birçok banka bu hizmeti sunar.

Notunuzu öğrenmek, notunuza zarar vermez; bu yaygın bir yanılgıdır. Düzenli takip etmek hem finansal durumunuzu görmenizi hem de bir sorun (örneğin adınıza yapılmış bir işlem) varsa erken fark etmenizi sağlar. Findeks ayrıca detaylı bir 'risk raporu' da sunar.

Kredi notu nasıl yükseltilir?

Ödemeleri zamanında yapın; en küçük gecikme bile nota zarar verir. Otomatik ödeme talimatı faydalıdır.

Kredi kartı limitinizin tamamını kullanmayın; harcamayı limitin belirli bir oranının altında tutmak notu olumlu etkiler.

Kısa sürede çok sayıda kredi/kart başvurusu yapmaktan kaçının.

Eski ve düzenli ödenen hesapları kapatmayın; uzun geçmiş nota olumlu yansır.

Varsa gecikmiş borçları kapatın; olumsuz kayıtların etkisi zamanla azalır.

Sabır ve düzen gerektirir

Kredi notu, bir gecede yükselmez; düzenli ve sağlıklı finansal davranışın zamanla ödüllendirilmesidir. Birkaç ay boyunca ödemeleri düzenli yapmak, borç oranını düşürmek ve yeni başvurulardan kaçınmak, notu kademeli olarak yukarı taşır.

Yüksek bir kredi notu, sadece kredi onayı değil; daha düşük faiz, daha yüksek limit ve daha fazla finansal esneklik demektir. Bu yüzden notunuzu bir varlık gibi korumaya değer. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, finansal tavsiye değildir. Ekonomi içerikleri için Antalya Haber sayfasını takip edebilirsiniz.

Hakkımda icra takibi var mı? UYAP'tan icra dosyası sorgulama

Bir gün habersiz bir icra takibiyle ya da banka hesabına konan bir hacizle karşılaşmak, kimsenin istemeyeceği bir durum. Oysa adınıza bir icra dosyası açılıp açılmadığını önceden öğrenmek mümkün. Erken haberdar olmak hem itiraz hakkınızı kullanmanızı hem de sürecin büyümesini önlemenizi sağlar.

İcra takibi nedir?

İcra takibi, bir alacaklının ödenmeyen bir borcu (kira, kredi, çek-senet, fatura vb.) yasal yolla tahsil etmek için başlattığı süreçtir. Borçluya bir ödeme emri gönderilir; borç ödenmez ya da itiraz edilmezse, haciz gibi işlemler gündeme gelebilir.

Bazen kişi, hakkında icra takibi başlatıldığından tebligat ulaşmadığı için habersiz olabilir (örneğin adres eski olduğunda). Bu yüzden proaktif sorgulama, sürpriz hacizlerin önüne geçmenin en iyi yoludur.

e-Devlet ve UYAP'tan sorgulama

Adınıza icra takibi olup olmadığını öğrenmek için e-Devlet üzerinden 'İcra Dosyası Sorgulama' hizmetini kullanabilirsiniz. Bu hizmet, Adalet Bakanlığı'nın UYAP (Ulusal Yargı Ağı) sistemine bağlıdır.

Sorgulama sonucunda; hakkınızdaki icra dosyalarını, dosya numarasını, alacaklıyı ve icra dairesini görebilirsiniz. Ayrıca 'Vatandaş UYAP' üzerinden dava ve dosya bilgilerinize de erişebilirsiniz. Bu sorgulamaları düzenli yapmak, hukuki süreçlerden erken haberdar olmanızı sağlar.

İcra takibiyle karşılaşınca ne yapılmalı?

Bir icra takibi tespit ettiyseniz, ilk yapılması gereken dosyayı incelemektir: Borç neyle ilgili, tutar ne, hangi aşamada? Eğer borç haklı ve doğruysa, ödeme ya da yapılandırma yoluna gidilebilir.

Eğer borç haksız, hatalı ya da size ait değilse (örneğin kimlik bilgileriniz kötüye kullanılmışsa), itiraz hakkınız vardır. İtiraz için yasal süreler kısadır; bu yüzden hızlı hareket etmek çok önemlidir.

İtiraz süresi ve süreç

Ödeme emri size tebliğ edildikten sonra, itiraz için yasal bir süre (genellikle 7 gün) vardır. Bu süre içinde icra dairesine itiraz ederseniz, takip durabilir. Süreyi kaçırmak, borcu kesinleştirebilir ve haciz sürecini başlatabilir.

İtiraz ve icra süreçleri teknik ve süreye duyarlı olduğundan, özellikle yüksek tutarlı ya da karmaşık dosyalarda bir avukattan destek almak çok değerlidir. Yanlış ya da geç bir adım, hak kaybına yol açabilir.

Haciz ve sonrası

Borç ödenmez ve itiraz edilmezse; banka hesaplarına e-haciz, maaş haczi ya da mal haczi gibi işlemler uygulanabilir. Ancak yasa, haczedilemeyecek mallar ve maaşta belirli bir kısım gibi korumalar da tanır.

En sağlıklısı, sorunu haciz aşamasına gelmeden çözmektir. Düzenli icra sorgulaması yapmak, borçları takip etmek ve gerektiğinde erken itiraz/ödeme yoluna gitmek, sürecin büyümesini önler. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki konularda bir avukata danışın. Ekonomi içerikleri için Antalya Haber sayfasını takip edebilirsiniz.

GSS borcu nedir, nasıl sorgulanır ve ödenir? Genel sağlık sigortası rehberi

Hastaneye gittiğinizde ya da bir sağlık işlemi yaptırmak istediğinizde 'GSS borcunuz bulunuyor' uyarısıyla karşılaştıysanız yalnız değilsiniz. Genel Sağlık Sigortası (GSS), herhangi bir sosyal güvencesi olmayan kişilerin sağlık hizmetinden yararlanabilmesi için ödemesi gereken bir primdir. Birikince ciddi bir yük olabiliyor; işte bilmeniz gerekenler.

GSS nedir, kimi ilgilendirir?

GSS, hiçbir sosyal güvencesi olmayan (bir işte sigortalı çalışmayan, emekli olmayan, bakmakla yükümlü olunan kişi kapsamında bulunmayan) vatandaşları kapsar. Bu kişiler, sağlık hizmetlerinden yararlanabilmek için GSS primi öder.

Örneğin işten ayrılıp uzun süre çalışmayan, sigortasız kalan biri otomatik olarak GSS kapsamına girer ve primler işlemeye başlar. Kişi farkında olmasa bile bu primler birikerek borca dönüşebilir. Bu yüzden sigortasız kalan dönemleri takip etmek önemlidir.

GSS borcu neden çıkar?

GSS borcu en çok, kişinin sigortasız kaldığı dönemlerde farkında olmadan biriken primlerden kaynaklanır. Sigortalı bir işten ayrıldıktan sonra belirli bir süre geçince GSS yükümlülüğü başlar.

Bir başka önemli nokta: gelir testi. Kişinin ödeyeceği prim, hane gelirine göre belirlenir. Gelir testi yaptırmayan kişiler, en yüksek prim üzerinden borçlandırılabilir. Oysa geliri düşük olanlar, gelir testiyle çok daha düşük prim ödeyebilir, hatta primleri devlet tarafından karşılanabilir.

GSS borcu nasıl sorgulanır?

GSS borcunuzu öğrenmek için e-Devlet üzerinden 'GSS Tescil ve Prim Borcu' sorgulaması yapabilir ya da SGK'ye başvurabilirsiniz. Sorgulama, güncel borç tutarını ve prim geçmişini gösterir.

Ayrıca sağlık hizmetinden yararlanma durumunuzu (aktif olup olmadığınızı) da kontrol edebilirsiniz. Borcunuz varsa, sağlık hizmetlerinden yararlanmanız kısıtlanmış olabilir; bu yüzden düzenli sorgulama önemlidir.

Borç nasıl ödenir ve çözülür?

GSS borcu; e-Devlet, SGK, bankalar ve PTT üzerinden ödenebilir. Borç birikmişse, dönem dönem çıkan yapılandırma (af) düzenlemelerinden yararlanmak mümkün olabilir; bu düzenlemeler gecikme faizlerini hafifletebilir.

En kritik adım ise gelir testi yaptırmaktır. Bulunduğunuz yerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı'na başvurarak gelir testi yaptırırsanız, geliriniz düşükse priminiz de düşer ya da sıfırlanır. Bu, birçok kişinin bilmediği ama büyük fark yaratan bir haktır.

Sağlık hizmetinden yararlanma

GSS'li olup primini düzenli ödeyen (ya da geliri düşük olduğu için devlet tarafından karşılanan) kişiler, devlet ve anlaşmalı hastanelerden yararlanabilir. Ancak belirli tutarın üzerinde borç, sağlık hizmetine erişimi kısıtlayabilir.

Özetle: Sigortasız kaldıysanız GSS durumunuzu kontrol edin, mutlaka gelir testi yaptırın ve borç birikmesine izin vermeyin. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; güncel durum ve haklarınız için SGK ve SYDV'ye başvurun. Ekonomi içerikleri için Antalya Haber sayfasını takip edebilirsiniz.

Kira artış oranı nasıl hesaplanır? 2026 yasal zam sınırı ve TÜFE

Kira sözleşmesinin yenilendiği dönem hem kiracılar hem ev sahipleri için gergin bir zaman olabilir. En temel soru şudur: Kira ne kadar zamlanabilir? İyi haber şu ki bu konu keyfe bağlı değil; yasal bir üst sınır var ve hesaplama belirli bir kurala dayanıyor. İşte kira artışının mantığı.

Kira artışının yasal sınırı

Mevcut bir kiracının yıllık kira artışı, yasaya göre belirli bir üst sınırı aşamaz. Bu sınır, TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi) oranına dayanır; daha teknik ifadeyle, bir önceki yılın aynı ayına göre '12 aylık ortalamalara göre TÜFE değişim oranı' esas alınır.

Yani ev sahibi, canı istediği kadar zam yapamaz; artış, bu yasal orana kadar olabilir. Bu düzenleme, kiracıları fahiş zamlara karşı korumak için getirilmiştir. Taraflar anlaşırsa daha düşük bir zam da uygulanabilir, ama yasal orandan yükseği geçerli değildir.

Nasıl hesaplanır? Basit örnek

Hesaplama basittir: Mevcut kira, yasal artış oranıyla çarpılır ve üzerine eklenir. Örneğin kira 20.000 TL ve o dönem için geçerli yasal oran %40 ise; yeni kira 20.000 + (20.000 × 0,40) = 28.000 TL olur.

Önemli olan, hesaplamada sözleşme yenileme tarihindeki geçerli oranı kullanmaktır; bu oran her ay açıklanır ve değişir. Doğru ayın oranını kullanmak, doğru zam için şarttır. İnternette bu hesabı otomatik yapan araçlar da bulunur, ama mantığı bilmek her zaman faydalıdır.

Güncel oran nereden öğrenilir?

Yasal kira artış oranı, TÜİK'in (Türkiye İstatistik Kurumu) her ay açıkladığı TÜFE verilerine dayanır. Güncel oranı TÜİK'in resmi açıklamalarından ya da güvenilir haber kaynaklarından öğrenebilirsiniz.

Bu oran, ekonomik koşullara göre her ay değiştiği için, sözleşmenizin yenilendiği aya ait oranı kontrol etmeniz gerekir. Bir önceki dönemin oranını kullanmak yanlış hesaba yol açar. Kesin ve güncel oran için resmi kaynaklar esastır.

Fahiş zam istenirse ne yapılmalı?

Ev sahibi yasal sınırın üzerinde zam talep ederse, kiracının hakları vardır. Öncelikle yasal orana kadar olan zammı ödemeye devam edebilirsiniz; fazlasını ödemek zorunda değilsiniz. Anlaşmazlık sürerse, arabuluculuk (kira uyuşmazlıklarında zorunlu bir ilk adımdır) ve ardından mahkeme yolu açıktır.

Uzun süredir (5 yıl ve üzeri) oturulan konutlarda, ev sahibinin kira tespit davası ile rayiç bedele güncelleme talep etme hakkı gibi özel durumlar da vardır. Bu tür durumlar karmaşık olabildiğinden, bir hukuk uzmanına danışmak faydalıdır.

Hem kiracı hem ev sahibi için özet

Zam, yasal TÜFE oranını aşamaz; doğru ayın oranını kullanın.

Anlaşmaları ve ödemeleri yazılı ve belgeli tutun.

Anlaşmazlıkta önce diyalog ve arabuluculuk, sonra mahkeme.

Uzun süreli kiracılık ve tahliye gibi özel durumların ayrı kuralları vardır. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; güncel oran ve kişisel durumunuz için resmi kaynaklara ve hukuk uzmanına başvurun. Ekonomi içerikleri için Antalya Haber sayfasını takip edebilirsiniz.

SGK hizmet dökümü ve prim gün sorgulama nasıl yapılır?

Emekliliğe ne kadar kaldığınızı, geçmişte nerede ne kadar çalıştığınızı ve toplam prim gününüzü merak ediyor musunuz? Tüm bu bilgiler tek bir belgede toplanıyor: SGK hizmet dökümü. Eskiden SGK'ye gidip almanız gereken bu belge, artık e-Devlet'ten saniyeler içinde erişilebilir durumda.

SGK hizmet dökümü nedir?

Hizmet dökümü, sigortalılık geçmişinizin resmi kaydıdır. Bu belgede; hangi işyerlerinde, hangi tarihlerde çalıştığınız, toplam prim gün sayınız, sigortalılık türünüz ve prime esas kazançlarınız yer alır.

Bu bilgiler, özellikle emeklilik hesabı için kritiktir; çünkü emeklilik hem yaş hem de prim gün şartına bağlıdır. Ayrıca işvereninizin primlerinizi eksiksiz yatırıp yatırmadığını kontrol etmek için de bu belge kullanılır.

e-Devlet'ten nasıl sorgulanır?

Sorgulama çok basit: e-Devlet Kapısı'na (turkiye.gov.tr) giriş yapın, arama çubuğuna 'SGK Tescil ve Hizmet Dökümü' yazın ve ilgili hizmeti açın. Karşınıza tüm çalışma geçmişiniz ve prim günleriniz gelir.

Belgeyi barkodlu ve resmi geçerli biçimde indirebilir ya da yazdırabilirsiniz. Farklı hizmet dökümü türleri (kısa/uzun vadeli, işyeri bazlı) seçilebilir. Bu belge, kredi başvurusundan resmi işlemlere kadar çeşitli yerlerde kullanılabilir.

4A, 4B, 4C nedir?

Hizmet dökümünde sigortalılık türünüzü gösteren kodlarla karşılaşırsınız: 4A (eski SSK; bir işverene bağlı çalışanlar), 4B (eski Bağ-Kur; kendi işini yapanlar, esnaf, çiftçi) ve 4C (eski Emekli Sandığı; memurlar).

Farklı statülerde çalışmış olabilirsiniz; hizmet dökümü bunların hepsini bir arada gösterir. Emeklilik hesabında bu statülerin birleştirilmesi söz konusu olabilir. Hangi statüde ne kadar priminizin olduğunu bilmek, emeklilik planlaması için önemlidir.

Neden düzenli kontrol edilmeli?

Hizmet dökümünü düzenli kontrol etmenin en önemli nedeni, eksik ya da hatalı prim tespitidir. Bazı işverenler primleri eksik günle ya da düşük ücretten yatırabilir; bu, hem şimdiki haklarınızı hem de emekli maaşınızı olumsuz etkiler.

Dökümde bir eksiklik ya da hata görürseniz, SGK'ye başvurarak düzeltilmesini talep edebilirsiniz. Prim gününüzü ve kazançlarınızı yıllık olarak kontrol etmek, ileride yaşanacak hak kayıplarını önler. 'Nasılsa yatıyordur' varsayımı, emeklilikte sürprizlere yol açabilir.

Emeklilik hesabı için kullanımı

Hizmet dökümündeki prim gün sayısı, emekliliğe ne kadar kaldığınızı hesaplamanın temelidir. Bu bilgiyle, e-Devlet'teki emeklilik hesaplama araçlarını kullanarak ne zaman emekli olabileceğinizi ve tahmini maaşınızı öğrenebilirsiniz.

Emeklilik; sigortalılık başlangıç tarihi, yaş ve prim günü gibi faktörlerin birleşimine bağlıdır ve herkes için farklıdır. Kişiye özel ve kesin bilgi için SGK'ye danışmak en doğrusudur. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Ekonomi içerikleri için Antalya Haber sayfasını takip edebilirsiniz.

Doğum yardımı başvurusu nasıl yapılır? Kimlere, ne kadar ödeniyor?

Bir bebeğin dünyaya gelmesi büyük bir mutluluk; ama beraberinde ciddi masraflar da getirir. Devlet, yeni doğan bebeği olan ailelere 'doğum yardımı' (halk arasında bebek parası ya da süt parası) desteği sağlıyor. Birçok aile bu haktan haberdar olmadığı için başvurmuyor. İşte bilmeniz gerekenler.

Doğum yardımı nedir?

Doğum yardımı, canlı doğan her çocuk için ailelere yapılan bir kerelik (tek seferlik) devlet ödemesidir. Amaç, doğumun getirdiği ilk masraflara katkı sağlamak ve aileleri desteklemektir.

Bu yardım, genellikle çocuğun sırasına göre değişen tutarlarda ödenir; yani birinci, ikinci ve üçüncü (ve sonraki) çocuklar için farklı miktarlar belirlenebilir. Sonraki çocuklarda tutar genellikle daha yüksektir.

Kimler yararlanabilir?

Doğum yardımından yararlanmak için temel şart, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak ve çocuğun canlı doğmuş olmasıdır. Yardım genellikle anneye ödenir; bazı durumlarda babaya ödeme yapılabilir.

Doğum yardımı, çoğu durumda gelir şartı aranmadan (yani muhtaçlık şartı olmadan) verilen bir destektir; bu yönüyle sosyal yardımlardan ayrılır. Ancak güncel şartlar ve kapsam değişebildiğinden, başvuru öncesi resmi bilgileri kontrol etmek gerekir.

Nasıl başvurulur?

Doğum yardımı başvurusu, e-Devlet üzerinden ya da Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın ilgili birimlerine (Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları) yapılabilir. Sürecin giderek dijitalleştiği ve bazı durumlarda doğum bildiriminin otomatik tetiklendiği bilinmektedir.

Başvuru için genellikle anne ve bebeğin kimlik bilgileri ile bir başvuru formu yeterlidir. Doğumun nüfusa kaydedilmiş olması gerekir. Başvuru onaylandıktan sonra ödeme, belirtilen hesaba yatırılır.

Diğer doğum/aile destekleri

Doğum yardımı dışında, çalışan anneler için başka haklar da vardır: doğum (analık) izni ve süt izni, çalışan anneye yarı zamanlı çalışma hakkı ve belirli şartlarda ödenen destekler. SGK kapsamında çalışan annelere analık (geçici iş göremezlik) ödeneği de verilebilir.

Ayrıca bazı belediyeler, yeni doğan bebekler için ek destekler (hoş geldin bebek paketi, yardım gibi) sunar. Bu hakların çoğu ayrı başvuru gerektirir; hangilerine hak sahibi olduğunuzu öğrenmek için ilgili kurumlara danışmak faydalıdır.

Dikkat edilmesi gerekenler

Doğumu zamanında nüfusa kaydettirin; yardımın ön şartıdır.

Başvuru için süre sınırı olabilir; doğum sonrası ihmal etmeyin.

Çalışan anneler, SGK haklarını (analık ödeneği, izinler) ayrıca araştırmalı.

Tutar ve şartlar her yıl güncellenebilir. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; güncel tutarlar ve başvuru için Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile resmi kaynaklara başvurun. Ekonomi ve aile içerikleri için Antalya Haber sayfasını takip edebilirsiniz.

Emlak vergisi nasıl ödenir, ne zaman? 2026 taksit tarihleri ve muafiyetler

Ev, arsa ya da işyeri sahibi olan herkesi ilgilendiren düzenli bir yükümlülük var: emlak vergisi. Belediyeye ödenen bu vergi, yılda iki taksitte tahsil ediliyor. Peki nasıl hesaplanıyor, ne zaman ödeniyor ve kimler muafiyetten yararlanabiliyor? İşte bilmeniz gerekenler.

Emlak vergisi nedir?

Emlak vergisi, sahip olunan taşınmazlar (bina, arsa, arazi) üzerinden alınan ve belediyelere ödenen yerel bir vergidir. Motorlu Taşıtlar Vergisi devlete, emlak vergisi ise ilgili belediyeye ödenir; bu ayrım önemlidir.

Verginin tutarı, taşınmazın türüne (konut, işyeri, arsa) ve belediyece belirlenen değerine göre değişir. Konut, işyeri ve arsa için farklı oranlar uygulanır; büyükşehir belediyesi sınırlarında oranlar farklı olabilir.

Ne zaman ödenir? Taksit tarihleri

Emlak vergisi, yılda iki eşit taksitte ödenir. 1. taksit genellikle Mart-Mayıs döneminde, 2. taksit ise Kasım ayında ödenir. İsteyenler yılın ilk taksit döneminde vergiyi tek seferde de ödeyebilir.

Tarihler kanunla belirlenmiş olup her yıl benzerdir; ancak kesin son ödeme günleri için belediyenizin duyurularını takip etmek en doğrusudur. Taksitlerin zamanında ödenmemesi, gecikme faizi doğurur.

Nereden ödenir?

Emlak vergisi ödemesi, taşınmazın bağlı olduğu belediyeye yapılır. Ödeme kanalları: belediyenin web sitesi ve mobil uygulaması, belediye veznesi, anlaşmalı bankalar ve bazı belediyelerde e-Devlet entegrasyonu.

Çoğu belediye artık çevrimiçi ödeme sunuyor; sicil/tahakkuk numaranız ya da T.C. kimlik numaranızla borcunuzu sorgulayıp kredi kartıyla ödeyebilirsiniz. Ödeme sonrası dekontu saklamak faydalıdır.

Kimler muafiyetten yararlanır?

Önemli bir hak: Belirli şartları taşıyan bazı gruplar, tek meskenleri için emlak vergisinden muaf tutulabilir (sıfır oranlı uygulanabilir). Bu gruba genellikle emekliler, ev hanımları, işsizler, engelliler, gaziler ve şehit yakınları girebilir.

Muafiyetin temel şartı; Türkiye'de tek konuta sahip olmak, bu konutun belirli büyüklüğü aşmaması ve kişinin geliri bulunmaması (ya da yalnızca emekli aylığı olması) gibi kriterlerdir. Bu muafiyet otomatik değildir; başvuru gerektirir. Şartları taşıyorsanız belediyenize başvurarak muafiyet talep edebilirsiniz.

Dikkat edilmesi gerekenler

Yeni ev aldıysanız, emlak vergisi bildirimini belediyeye vermeyi unutmayın.

Muafiyet hakkınız varsa başvurmadan uygulanmaz; hakkınızı öğrenip başvurun.

Ödenmeyen emlak vergisi gecikme zammıyla büyür ve tapu işlemlerinde sorun çıkarabilir.

Değerli konut vergisi gibi ek yükümlülükler yüksek değerli konutlar için ayrıca gündeme gelebilir. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; güncel oranlar, tarihler ve muafiyet şartları için belediyenize ve resmi kaynaklara başvurun. Ekonomi içerikleri için Antalya Haber sayfasını takip edebilirsiniz.