Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, ABD'nin başkenti Washington'daki NASA Genel Merkezi'nde Türkiye'nin Artemis Anlaşmaları'na katılımına yönelik metni imzaladı. İmza töreninin ardından basına değerlendirmede bulunan Kacır, Türkiye'nin özellikle son yıllarda uzay alanında ileri teknoloji geliştiren, üreten, geliştirdiği teknolojileri rekabetçi şekilde dünyaya sunabilen bir ülke olduğunu belirterek, 'Türkiye böylelikle diğer pek çok alanda olduğu gibi uzayda da Milli Teknoloji Hamlesini başarıyla hayata geçiren bir ülke oldu. Malumunuz uzay teknolojilerindeki yolculuğumuzda görüntüleme uydularında büyük mesafe katettik. 2000'li yılların başında Bilsat uydusu, sonrasında RASAT, Göktürk 2 ve nihayet Cumhuriyetimizin 100'üncü yılında yüksek çözünürlüklü görüntüleme uydumuz İMECE ile bu alandaki kabiliyetlerimizi çok ileri seviyelere çıkardık. TÜRKSAT 6A ile ise kendi haberleşme uydusunu geliştirebilen, üretebilen ve kullanabilen dünyadaki 11 ülkeden biri olmayı başardık. Bugün uydu teknolojilerinde tüm geliştirme ve test süreçlerini kendi imkanlarıyla, kendi insan kaynağıyla, kendi altyapılarında tamamlayan yüzde 80'in üzerinde yerlilik oranıyla kendi uydularını geliştiren, üreten bir ülkeyiz' ifadelerini kullandı.

'2027'DE UZAY ARACINI AY'A GÖNDERECEĞİZ'

Bakan Kacır, uzay alanında yürüttükleri çalışmalarda uydu teknolojilerinin yanında pek çok diğer başlığı da önemsediklerini ve önceliklendirdiklerini bildirdi. Kacır, 'Milli Uzay Programı kapsamında Türkiye Uzay Ajansımızın koordinasyonunda eş zamanlı olarak farklı hedeflere yönelik programları hayata geçiriyoruz. Bunlar arasında ülkemizin Ay'a erişim programını hayata geçirmek var ki 2027 yılının ilk aylarında Türkiye'nin kendi imkanlarıyla geliştirdiği hibrit roket motoruna sahip uzay aracını Ay'a göndereceğiz. Hem Ay yörüngesinden veri toplayacağız hem de Ay'a erişen ülkeler arasında yerimizi alacağız. Bunun yanında Ankara'da Orta Doğu Teknik Üniversitemizle birlikte bir uzay teknoparkı kuruyoruz. Bu da uzay sanayi ekosisteminin gelişmesine, bu alanda kurulan çok sayıda firmanın etkileşim içinde çalışmasına, bir uzay teknolojileri kümelenmesinin oluşmasına imkân tanıyacak. Türkiye bunu savunma sanayi ve havacılık alanında büyük bir başarıyla hayata geçirdi. Şimdi uzay teknolojilerinde de benzer bir başarıyı yakalamayı amaçlıyoruz' açıklamasını yaptı.

SOMALİ'DE UZAY LİMANI

Somali'de bir uzay limanının inşasına başladıklarını aktaran Kacır, 'Kurduğumuz uzay limanı hem ülkemizin uzaya bağımsız erişimini mümkün kılacak hem de küresel uzay ekonomisinde daha güçlü şekilde yer almamızı sağlayacak. Malumunuz özellikle roket teknolojisindeki gelişmeler uyduların uzaya gönderilmesini önceki dönemlerle kıyasladığımızda daha maliyet etkin, daha ucuz hale getirdi. Bu sayede artık çok daha fazla uydu özellikle yakın yörüngeye gönderiliyor. Önceki yıllarla kıyasladığımızda 10-15 misline, 20 misline çıkmış uydu sayılarından bahsediyoruz. Her yıl uzaya gönderilen uydulardan söz ettiğimizde. Dolayısıyla uzay limanlarına olan talebin de önümüzdeki dönemde artacağını öngörüyoruz. Türkiye'nin Somali'de kurduğu uzay limanı bu anlamda küresel uzay ekonomisinden de daha güçlü şekilde pay almamızı sağlayacak' diye konuştu.

İNSANLI UZAY MİSYONLARI

Bakan Kacır, insanlı uzay misyonlarına da son yıllarda adım attıklarını hatırlatarak, şunları kaydetti:

'2024'te ilk astronotumuz Alper Gezeravcı'nın Uluslararası Uzay İstasyonu'nda gerçekleştirdiği 13 bilimsel deneyle Türkiye uzaya astronot gönderen ve Uluslararası Uzay İstasyonu'nda bilimsel çalışmalar yürüten ülkeler arasına dahil olmuş oldu. Bunun devamında da ülkemiz bilim insanlarının başka ülkelerin insanlı uzay misyonlarıyla ortaklaşa çalışmalar yapmasını sağlayacak adımlar attık. Yeni kurulan uzay istasyonu projelerinde yer almak üzere uluslararası iş birliği adımlarımızı hızlandırdık. Dolayısıyla çok yönlü bir şekilde Türkiye'nin Millî Uzay Programı hedeflerine erişmesi için gayret gösteriyoruz. Bütün bu çalışmalar Türkiye'de muazzam bir farkındalık da oluşturdu. Dünyanın en büyük havacılık, uzay ve teknoloji festivallerini TEKNOFEST'leri ülkemizde gerçekleştiriyoruz. Hiçbir ülkede Türkiye'deki kadar roket takımı yok. Hiçbir ülkede Türkiye'deki kadar uydu geliştiren takım yok. Hiçbir ülkede Türkiye'deki kadar insansız hava aracı takımı yok. Dolayısıyla dünyada eşi benzeri olmayan bir toplumsal seferberlikle adeta bir dip dalgayla Türkiye havacılık ve uzay teknolojileri alanında muazzam bir dönüşüm gerçekleştiriyor.

Bütün bu süreçlerde biz uluslararası iş birliklerini de çok değerli görüyoruz. Çünkü uzay hiçbir ülkenin yalnız olduğu bir mecra değil. Bu anlamda Türkiye olarak bu yıl Antalya'da 5-9 Ekim tarihlerinde 77'inci Uluslararası Uzay Kongresi'ne ev sahipliği yapacağız ve dünyanın dört bir yanından 10 binden fazla misafiri Antalya'da ağırlayacağız. Uzay ekosisteminin kalbi ekim ayının ilk günlerinde Antalya'da atacak.'

ARTEMİS ANLAŞMALARI

Bakan Kacır, Washington'da atılan imzaların Türkiye için önemli olduğunun atını çizerek, 'Artemis Anlaşmaları kapsamında özellikle Ay, Mars ve derin uzay alanında ülkelerin yürüttüğü çalışmalarda şeffaflık, veri paylaşımı, birlikte çalışılabilirlik ilkelerinin benimsenmesi, bu alanda yürütülen çalışmalarda ülkelerin uyum içinde hareket etmesi konusunda iyi niyet çerçevesinde bir yaklaşım ortaya konuyor. Türkiye olarak özellikle 2027 yılında gerçekleştirmeye hazırlandığımız Ay misyonu öncesinde Artemis Anlaşmaları'na imza atmak ve uluslararası iş birliğini bu anlamda daha ileri bir düzeye taşıyabilecek bir zemin oluşturmayı önemsiyoruz. Bu attığımız imzanın da ülkemizin uzay yolculuğuna kıymetli katkılar sunacağını temenni ediyoruz' ifadelerini kullandı.

ARTEMİS ANLAŞMALARI NEDİR?

Artemis Anlaşmaları (Artemis Accords), NASA ile Amerika Birleşik Devletleri hükümetinin iş birliği ile 2020 yılında başlatılan, Ay ve diğer gök cisimlerinde yapılacak sivil uzay faaliyetleri için uluslararası iş birliğini teşvik etmeyi amaçlayan çok taraflı bir mutabakat metnidir. Amerika'nın Ay'a dönüş hedefini temel alan Artemis Programı'nın hukuki ve siyasi altyapısını oluşturan Mutabakat, 1967 tarihli Dış Uzay Antlaşması (Outer Space Treaty) ile çelişmeyecek şekilde uzay faaliyetlerine dair bir çerçeve belirliyor. Hukuki anlamda bağlayıcı olmayan bu belge, imzacı devletlerin barışçıl amaçlarla uzayda faaliyet göstereceklerine, şeffaflık içinde çalışacaklarına, bilimsel verileri paylaşacaklarına ve uzaydaki tarihi alanları koruyacaklarına dair politik taahhütlerini içeriyor. Türkiye'nin de imzasıyla Artemis Anlaşmaları'nı imzalayan ülke sayısı 71'e ulaştı.

Proje kapsamında ASELSAN tarafından geliştirilen Very Low Frequency (VLF) haberleşme sistemleri, OTAM sistemine entegre edildi. NATO'nun VLF yayınlarını izlemek amacıyla kullandığı bu kritik altyapının modernizasyonu sayesinde sistemin operasyonel kabiliyeti artırılırken, daha güvenilir, sürdürülebilir ve etkin bir haberleşme altyapısı oluşturuldu. Gerçekleştirilen entegrasyon çalışmaları kapsamında sistemlerin kurulum, doğrulama, kabul testleri ve kullanıcı eğitimleri başarıyla tamamlandı. Proje, NATO makamlarıyla yakın koordinasyon içerisinde yürütülerek tüm teknik ve operasyonel gereksinimler eksiksiz bir şekilde karşılandı ve sistem planlanan takvimden önce hizmete alındı. Hayata geçirilen modernizasyon çalışmasıyla ASELSAN, NATO'nun deniz alanındaki durumsal farkındalığının artırılmasına, deniz güvenliğinin güçlendirilmesine ve deniz kaynaklı tehditlere karşı savunma ve caydırıcılık kabiliyetlerinin desteklenmesine katkı sağladı.

ASELSAN ile NCIA arasında başarıyla tamamlanan proje, taraflar arasındaki iş birliği açısından önemli bir kilometre taşı niteliği taşırken, ASELSAN'ın NATO ekosistemindeki güvenilir çözüm ortağı konumunu daha da güçlendirdi. Projenin başarıyla tamamlanması, ASELSAN'ın yüksek teknoloji haberleşme sistemlerindeki mühendislik yetkinliğini, uluslararası standartlara uyum kabiliyetini ve küresel ölçekte rekabet gücünü bir kez daha ortaya koydu. Elde edilen bu başarı, şirketin NATO ve diğer uluslararası kuruluşlarla geliştireceği yeni iş birlikleri ve projeler için de güçlü bir referans oluşturuyor.

Türkiye'den ve yurt dışından üniversite öğrencileri, mezunlar ve genç araştırmacıları kuantum teknolojileri alanında özgün çözümler geliştirmeye teşvik eden yarışma iki kategoriden oluşuyor.

Kuantum teknolojilerinin sağlık, enerji, üretim, malzeme bilimi, biyokimya, finans, lojistik ve siber güvenlik başta olmak üzere stratejik alanlarda yaratabileceği dönüşüme dikkat çekmeyi amaçlayan yarışma, genç yeteneklere yalnızca teorik bilgi değil, doğrudan uygulama ve deneyim kazanma imkanı da sunuyor.

İKİ KATEGORİDE İKİ FARKLI KUANTUM MÜCADELESİ

Yarışmanın Yazılım Kategorisi - Kuantum Hackathon etabında katılımcılar, kentlerin geleceği açısından kritik öneme sahip 'Su Kaynakları ve Dağıtım Ağında Dinamik Tahsis Optimizasyonu' problemini ele alacak. Finalist ekiplerden; enerji maliyetlerini, şebeke kayıplarını ve rezervuar dengesini gözetirken kesintisiz su temininin sağlanmasına yönelik karar destek çözümleri geliştirmeleri bekleniyor. Ekipler bu kapsamda kuantum annealing ile klasik-kuantum hibrit çözücü ve yöntemlerden yararlanarak karmaşık bir şehir altyapısı problemini optimize etmeye çalışacak.

Yazılım kategorisi final etabı 28-30 Ağustos'ta Bilişim Vadisi Gebze Yerleşkesi'nde Yazılım kategorisine 97 takım ve 356 üye başvururken, bu ekiplerden 10 takım ve 40 üye finale yükseldi. Final etabı 28-30 Ağustos tarihleri arasında Bilişim Vadisi Gebze Yerleşkesi'nde düzenlenecek. Finalde ekipler, 24 saatlik büyük sınamada kod, nihai rapor ve sunumlarıyla değerlendirilecek.

KUANTUM ÇİPİ ÜZERİNDE GERÇEK ZAMANLI UYGULAMA

Yarışmanın Donanım Kategorisi ise genç mühendis ve araştırmacıları kuantum donanımının en ileri uygulama alanlarından biriyle doğrudan buluşturacak. Finale kalan ekipler; transmon kübit tasarımı, simülasyonu, mikrodalga kontrol ve okuma altyapısı konularındaki yetkinliklerini, seyreltili soğutucu sistemlerinde gerçek zamanlı uygulamalarla gösterecek. Kuantum Metroloji Laboratuvarında gerçekleştirilecek final etabında ekipler, doğrudan bir kuantum işlemci çipi üzerinde genişbant ve güç spektroskopisi, Rabi, Ramsey ve tek - atış okuması gibi kalibrasyon çalışmalarını gerçekleştirecek. Bunun yanında kübitlerin T1 ve T2 süreleri ile kapı verimlilikleri (fidelity) ölçülerek kuantum işlemcinin performansı değerlendirilecek.

Donanım kategorisine 45 takım ve 179 üye başvururken, 8 takım ve 37 üye finale kalmaya hak kazandı. Donanım kategorisinin final etabı 26-28 Ağustos tarihlerinde TÜBİTAK Gebze Yerleşkesinde gerçekleştirilecek. Finalist ekipler uygulamalarını tamamladıktan sonra sunum ve final raporlarını jüriye sunacak.

GENÇLERİN KUANTUM TEKNOLOJİLERİYLE GERÇEK PROBLEMLERE ÇÖZÜM ÜRETMESİ HEDEFLENİYOR

Kuantum Teknolojileri Yarışması, kuantum alanında insan kaynağının gelişimini desteklemeyi ve gençlerin bu alandaki motivasyonunu artırmayı hedefliyor. 1980'li ve 1990'lı yıllarda ağırlıklı olarak teorik ve deneysel çalışmalarla ilerleyen kuantum teknolojileri, 2000'li yıllardan itibaren somut uygulamalarla birlikte hız kazandı. Günümüzde kuantum bilgi-işlem, kuantum algılama ve kuantum haberleşmesi başlıkları, geleceğin kritik teknoloji alanları arasında değerlendiriliyor.

Özellikle kuantum bilgi-işlem; optimizasyon, karmaşık sistemlerin simülasyonu, makine öğrenmesi ve büyük veri analizi gibi yüksek hesaplama gücü gerektiren problemlerde yeni çözüm olanakları sunuyor. Klasik yarı iletken mimarilerin fiziksel ve mühendislik sınırlarına yaklaşmasıyla birlikte kuantum teknolojileri; sürdürülebilir, enerji etkin ve yüksek performanslı hesaplama çözümleri açısından stratejik önem taşıyor.

FİNALİSTLER ÖDÜL İÇİN YARIŞACAK

Yarışmada her iki kategorinin dereceye giren ekiplerini önemli ödüller bekliyor.

Yazılım Kategorisi:

Birinci: 200.000 TL

İkinci: 175.000 TL

Üçüncü: 150.000 TL

Donanım Kategorisi:

Birinci: 200.000 TL (15.000 TL danışman ödülü)

İkinci: 175.000 TL (12.000 TL danışman ödülü)

Üçüncü: 150.000 TL (10.000 TL danışman ödülü)

TOD üyelik iptali nasıl yapılır? Abonelik sonlandırma

Dijital yayın platformları arasında yer alan ve özellikle spor ile dizi-film içerikleriyle bilinen TOD'un aboneliğini sonlandırmak isteyen kullanıcılar, iptal işlemini araştırıyor. Aboneliklerini gözden geçiren kullanıcılar için 'TOD üyelik nasıl iptal edilir, abonelik nereden sonlandırılır?' soruları gündemde. İşte TOD üyelik iptaline dair genel bilgiler. Güncel adımlar için platformun resmi yardım kaynakları esas alınmalıdır.

Abonelik iptali neden gerekebiliyor?

Dijital aboneliklerde genellikle otomatik yenileme bulunuyor. Bu nedenle abonelik iptal edilmediğinde, her dönem otomatik olarak ücretlendirme devam edebiliyor. Özellikle belirli bir sezon ya da içerik için abone olanlar, sonrasında iptal etmek isteyebiliyor.

Kullanılmayan bir aboneliği zamanında sonlandırmak, gereksiz ödemelerin önüne geçiyor. Bu nedenle kullanıcıların, aktif aboneliklerini düzenli olarak kontrol etmesi, bütçe yönetimi açısından faydalı oluyor. İptal işleminin doğru ve zamanında yapılması da önem taşıyor. İşlem, aboneliğin nereden alındığına göre farklılık gösterebiliyor.

İptal nereden yapılıyor?

TOD aboneliğinin iptali, genellikle aboneliğin başlatıldığı platform üzerinden gerçekleştiriliyor. Abonelik doğrudan TOD üzerinden alındıysa hesap ayarlarından; bir uygulama mağazası (mobil cihaz) üzerinden alındıysa ilgili mağazanın abonelikler bölümünden iptal ediliyor.

Genel olarak, hesap ya da abonelik ayarları bölümündeki 'aboneliği yönet' veya 'iptal et' seçeneği kullanılıyor. İşlem adımları, aboneliğin alındığı yönteme ve cihaza göre değişebiliyor. Bu nedenle kullanıcıların, aboneliği hangi platform üzerinden başlattığını bilmesi, iptal sürecini kolaylaştırıyor. Doğru bölümü bulmak, işlemin en önemli adımı oluyor.

İptalde dikkat edilmesi gerekenler

Abonelik iptalinde, iptal sonrası genellikle ödenen dönemin sonuna kadar hizmetten yararlanmanın mümkün olduğu belirtiliyor. Yani iptal, çoğunlukla mevcut dönem bitiminde geçerli hale geliyor.

İptalin tam olarak gerçekleştiğinden emin olmak için, onay bildirimini kontrol etmek öneriliyor. Otomatik yenilemenin kapandığından emin olunması, bir sonraki dönemde ücret alınmasını önlüyor. Ücret iadesi gibi konular, platformun kendi politikalarına göre değişiyor. Bu nedenle iptal öncesinde, TOD'un abonelik ve iade koşullarını okumak faydalı oluyor. Koşullar, platforma göre farklılık gösterebilir.

Güncel adımlar için resmi kaynaklar

Dijital platformların abonelik iptal adımları ve arayüzleri, güncellemelerle değişebiliyor. Bu nedenle bu yazıda genel bir çerçeve sunulmakta; en doğru ve güncel adımlar için resmi kaynaklara başvurmak gerekir.

TOD üyelik iptaliyle ilgili güncel ve kesin bilgi için kullanıcıların, TOD'un resmi yardım/destek sayfasını ve hesap ayarlarını incelemesi en doğrusudur. Aboneliğin alındığı uygulama mağazasının destek sayfaları da yardımcı olabilir. Bu yazı genel bir bilgilendirme niteliğindedir; güncel adımlar için resmi kaynakları takip edin. Teknoloji gündemine dair gelişmeleri Antalya Haber üzerinden takip edebilirsiniz.

Instagram'da 'Sakin Mod' nedir, nasıl açılır?

Sosyal medyada geçirilen zamanı daha kontrollü hale getirmek isteyenler için Instagram'ın bir özelliği öne çıkıyor: Sakin Mod (Quiet Mode). Bu özellik, kullanıcıların bildirimlerini sessize alarak, dijital dikkat dağınıklığını azaltmayı amaçlıyor. Özellikle uyku, ders ya da çalışma saatlerinde işe yarayan bu mod, merak konusu. 'Sakin Mod nedir, ne işe yarar, nasıl açılır?' soruları araştırılıyor. İşte Instagram Sakin Mod özelliğine dair bilinenler.

Sakin Mod nedir?

Sakin Mod, Instagram'ın belirli saatlerde bildirimleri sessize alan bir özelliğidir. Bu mod etkinleştirildiğinde, kullanıcı seçtiği zaman aralığında gelen bildirimleri anlık olarak almıyor; böylece dikkat dağınıklığı azalıyor.

Özellik, kullanıcının dijital denge kurmasına ve odaklanmasına yardımcı olmayı amaçlıyor. Özellikle uyku vakti, ders çalışırken ya da işe odaklanırken kullanışlı oluyor. Sakin Mod aktifken, profildeki durum da diğer kullanıcılara bu modun açık olduğunu gösterebiliyor. Böylece mesaj gönderenler, kullanıcının o an ulaşılabilir olmadığını görebiliyor. Bu, sağlıklı bir dijital kullanım için tasarlanmış bir araç.

Ne işe yarıyor?

Sakin Mod'un temel amacı, kullanıcıların sosyal medyayla daha sağlıklı bir ilişki kurmasına yardımcı olmak. Sürekli gelen bildirimlerin yarattığı dikkat dağınıklığını azaltarak, belirli saatlerde uygulamadan uzak kalmayı kolaylaştırıyor.

Bu özellik sayesinde kullanıcılar; uyku düzenini koruyabiliyor, derse ya da işe odaklanabiliyor ve ekran başında geçirdikleri zamanı daha bilinçli yönetebiliyor. Özellikle yoğun bildirim alan kullanıcılar için faydalı bir araç. Dijital iyi oluş (digital wellbeing) kavramının bir parçası olarak sunulan bu özellik, teknolojiyle dengeli bir ilişki kurmayı destekliyor. Kullanımı da oldukça basit.

Nasıl açılıyor?

Sakin Mod genellikle, Instagram uygulamasının ayarlar menüsündeki 'bildirimler' ya da 'geçirilen süre' bölümünden açılabiliyor. Kullanıcılar, bu bölümden Sakin Mod'u etkinleştirip, hangi saatler arasında aktif olacağını belirleyebiliyor.

Özelliği kişiselleştirerek, kendi rutinine uygun bir zaman aralığı ayarlamak mümkün. Ancak uygulama arayüzü ve menü isimleri, güncellemelerle zaman zaman değişebiliyor. Bu nedenle özelliğin tam olarak nerede olduğu, uygulamanın sürümüne göre farklılık gösterebilir. En doğru ve güncel adımlar için, uygulamanın kendi yardım bölümüne bakmak faydalı olur. Adımlar, sürümle birlikte güncellenebiliyor.

Dijital denge için faydalı

Sakin Mod, sosyal medyayı daha dengeli ve bilinçli kullanmak isteyenler için faydalı bir araç olarak öne çıkıyor. Özellikle bildirim yoğunluğundan bunalan kullanıcılar için, dijital bir nefes alanı sunuyor.

Benzer özellikler, diğer sosyal medya platformlarında ve telefonların işletim sistemlerinde de bulunabiliyor. Dijital iyi oluşu destekleyen bu tür araçlar, teknolojiyle sağlıklı bir ilişki kurmaya katkı sağlıyor. Kullanıcıların, kendi ihtiyaçlarına göre bu özellikleri değerlendirmesi öneriliyor. Bu yazı, aktarılan bilgilere dayanan bir teknoloji rehberidir. Teknoloji gündemine dair gelişmeleri Antalya Haber üzerinden takip edebilirsiniz.

tabii Premium üyelik iptali nasıl yapılır?

Dijital yayın platformlarının yaygınlaşmasıyla birlikte, kullanıcılar zaman zaman aboneliklerini gözden geçiriyor. Bu platformlardan biri olan tabii'nin Premium aboneliğini sonlandırmak isteyenler, iptal işleminin nasıl yapıldığını araştırıyor. 'tabii Premium üyelik nasıl iptal edilir, abonelik nereden sonlandırılır?' soruları gündemde. İşte tabii Premium üyelik iptaline dair genel bilgiler. Güncel adımlar için platformun resmi yardım kaynakları esas alınmalıdır.

Abonelik iptali neden önemli?

Dijital aboneliklerde, otomatik yenileme genellikle varsayılan olarak açık oluyor. Yani abonelik iptal edilmediğinde, her dönem otomatik olarak yenilenip ücretlendirme devam edebiliyor.

Bu nedenle, artık kullanılmayan bir hizmetin aboneliğini zamanında iptal etmek, gereksiz ödeme yapılmasını önlüyor. Kullanıcıların, kullanmadıkları abonelikleri düzenli olarak gözden geçirmesi, bütçe yönetimi açısından faydalı oluyor. İptal işleminin doğru yapılması da bu noktada önem taşıyor. İşlem, aboneliğin başlatıldığı yere göre değişebiliyor.

İptal nereden yapılıyor?

tabii Premium aboneliğinin iptali, genellikle aboneliğin başlatıldığı platform üzerinden yapılıyor. Yani abonelik doğrudan tabii üzerinden alındıysa, iptal de hesap ayarlarından; bir uygulama mağazası üzerinden alındıysa, ilgili mağazanın abonelik bölümünden yapılıyor.

Genel olarak, hesap ya da abonelik ayarları bölümünden 'aboneliği yönet' veya 'iptal et' seçeneğine ulaşılıyor. İşlem adımları, aboneliğin alındığı yönteme ve cihaza göre farklılık gösterebiliyor. Bu nedenle kullanıcıların, aboneliği hangi yöntemle başlattığını hatırlaması, iptal sürecini kolaylaştırıyor. Doğru menüyü bulmak, işlemin ilk adımı oluyor.

İptalde nelere dikkat edilmeli?

Abonelik iptalinde dikkat edilmesi gereken bazı noktalar var. Öncelikle, iptal işleminden sonra mevcut dönemin sonuna kadar hizmetten yararlanmanın genellikle mümkün olduğu belirtiliyor. Yani iptal, çoğu zaman dönem bitiminde geçerli oluyor.

Ayrıca, iptalin gerçekten tamamlandığından emin olmak için onay mesajı ya da e-postasını kontrol etmek faydalı. Otomatik yenilemenin kapandığından emin olunması, sonraki dönemde ücret alınmasını önlüyor. Ücret iadesi gibi konular ise platformun kendi politikalarına göre değişiyor. Bu nedenle iptal öncesi, platformun abonelik ve iade koşullarını okumak öneriliyor.

Güncel adımlar için resmi kaynaklar

Dijital platformların abonelik iptal adımları ve arayüzleri, güncellemelerle zaman zaman değişebiliyor. Bu nedenle bu yazıda genel bir çerçeve sunulmakta; en doğru ve güncel adımlar için resmi kaynaklara başvurmak gerekir.

tabii Premium üyelik iptaliyle ilgili güncel ve kesin bilgi için kullanıcıların, tabii'nin resmi yardım/destek sayfasını ve hesap ayarlarını incelemesi en doğrusudur. Abonelik alınan uygulama mağazasının destek sayfaları da yol gösterici olabilir. Bu yazı genel bir bilgilendirme niteliğindedir; güncel adımlar için resmi kaynakları takip edin. Teknoloji gündemine dair gelişmeleri Antalya Haber üzerinden takip edebilirsiniz.

WhatsApp'a yapay zeka ile fotoğraf genişletme geliyor

Dünyanın en çok kullanılan mesajlaşma uygulamalarından WhatsApp, yapay zeka destekli yeni bir fotoğraf düzenleme aracı üzerinde çalışıyor. Aktarılan bilgilere göre, Meta AI tarafından desteklenen bu özellik, kullanıcıların fotoğraflarını kalite kaybı olmadan dikey (9:16) tam ekran formatına genişletmesine olanak tanıyacak. Özellikle durum güncellemeleri için tasarlanan bu yenilik, henüz geliştirme aşamasında. İşte WhatsApp'ın yeni yapay zeka özelliğine dair bilinenler.

Özellik nasıl çalışıyor?

Aktarılan bilgilere göre yeni araç, fotoğrafın kenarlarındaki boşlukları yapay zeka ile analiz ederek tamamlıyor. Yani kare ya da yatay bir fotoğrafı dikey ekrana sığdırırken, görüntünün bir kısmını kırpmak yerine, kenarları yapay zekayla genişletiyor.

Bu sayede, geleneksel yöntemlerdeki gibi fotoğrafın önemli kısımlarının kesilmesi sorunu ortadan kalkıyor. Yapay zeka, görüntünün orijinal yapısını bozmadan çevresini tahmin ederek genişletme işlemini gerçekleştiriyor. Böylece kullanıcılar, durum paylaşımlarında daha bütünlüklü ve estetik bir görünüm elde edebiliyor. İşlem, birkaç saniye içinde tamamlanıyor.

Nasıl kullanılacak?

Aktarılan bilgilere göre kullanıcılar, bu özelliği mevcut çizim (düzenleme) editörü üzerinden kullanabilecek. Fotoğraf düzenleme ekranındaki filtreler bölümünde yer alacak genişletme seçeneği seçildiğinde, Meta AI fotoğrafı analiz ediyor.

Kısa bir işlem sonucunda fotoğraf, dikey ekranı tamamen kaplayacak şekilde genişletilmiş olarak sunuluyor. Sürecin oldukça pratik olduğu belirtiliyor. WhatsApp'ın daha önce eklediği 3D efektler, filtreler ve arka plan değiştirme gibi araçlara, şimdi bu genişletme özelliği de ekleniyor. Böylece uygulama, kapsamlı bir medya düzenleme aracına dönüşüyor.

Hem sohbet hem durum için

Aktarılan bilgilere göre bu özelliğin, hem bireysel sohbetlerde hem de durum paylaşımlarında kullanıma sunulması bekleniyor. Ancak dikey formatın en yoğun kullanıldığı yer olduğu için, ilk olarak durum güncellemelerinde aktif edilmesinin muhtemel olduğu belirtiliyor.

İlerleyen aşamalarda ise özelliğin, kişisel sohbetlerdeki fotoğraf gönderimlerine de entegre edilmesi planlanıyor. Bu esneklik, kullanıcıların farklı kullanım senaryolarında yapay zeka desteğinden yararlanmasını sağlayacak. Özelliğin nihai hali, geliştirme süreci tamamlandığında netleşecek. Kullanım detayları, resmi sürümle birlikte belli olacak.

Henüz test aşamasında

Önemli bir nokta, bu özelliğin şu an yalnızca iç testlerde bulunduğu ve henüz genel kullanıcıların erişimine açılmadığıdır. Aktarılan bilgilere göre, özelliğin hangi bölgelerde ve ne zaman yaygınlaşacağı konusunda resmi bir açıklama yapılmadı.

Bu nedenle özelliğin kesin çıkış tarihi ve kapsamı henüz belli değil. Geliştirme sürecinin devam ettiği göz önüne alındığında, nihai özelliklerde değişiklikler olabilir. Kullanıcıların, resmi duyuruları takip etmesi en doğrusu. Bu yazı, aktarılan bilgilere dayanan bir teknoloji haberidir. Teknoloji gündemine dair gelişmeleri Antalya Haber üzerinden takip edebilirsiniz.

Türksat 4A frekans ayarı nasıl yapılır? Kanal ayarı

Uydu üzerinden televizyon izleyenlerin zaman zaman karşılaştığı bir sorun var: kanalların kaybolması ya da bozuk gelmesi. Bu durumda çözüm, genellikle Türksat 4A uydusuna göre yapılacak bir frekans ve kanal ayarında saklı. 'Türksat 4A frekans ayarı nasıl yapılır, kanallar nasıl bulunur?' soruları sıkça araştırılıyor. İşte uydu alıcısında kanal ayarı yapmaya dair genel bilgiler. Kesin frekans değerleri için güncel resmi kaynaklar esas alınmalıdır.

Kanallar neden kayboluyor?

Uydu kanallarının kaybolmasının ya da bozulmasının birkaç olası nedeni bulunuyor. Uydu yayın parametrelerinde yapılan güncellemeler, cihazın hafızasının sıfırlanması ya da yeni kanal eklenmesi gibi durumlar, kanal listesini etkileyebiliyor.

Ayrıca alıcı cihazın ayarlarındaki değişiklikler ya da çanak anten yönündeki kaymalar da sorun yaratabiliyor. Kanalların kaybolması durumunda, çoğu zaman yeniden kanal araması yapmak sorunu çözüyor. Bunun için de doğru frekans bilgilerinin girilmesi gerekiyor. Sorunun kaynağını anlamak, doğru çözümü uygulamak açısından önemli.

Frekans ayarı nasıl yapılıyor?

Türksat üzerinden kanal ayarı yapmak için, alıcı cihazın kanal arama (kurulum) menüsüne girilmesi gerekiyor. Bu menüde, uydu ayarları ve frekans bilgileri bölümü bulunuyor.

Kanal aramada genellikle frekans, sembol oranı (symbol rate) ve polarizasyon (FEC) gibi değerlerin doğru girilmesi gerekiyor. Bu değerler girildikten sonra, cihaz üzerinden arama başlatılıyor. Doğru frekans bilgileriyle yapılan arama sonucunda, kanallar yeniden bulunup cihaza kaydediliyor. Cihaz modeline göre menü isimleri farklılık gösterebilir; bu nedenle cihazın kullanım kılavuzuna bakmak faydalı olur.

Kanal arama adımları

Genel olarak kanal arama adımları şöyle işliyor: önce alıcının menü (ayarlar) bölümüne girilir, ardından kurulum ya da kanal arama seçeneği bulunur. Uydu olarak Türksat seçilir ve frekans bilgileri girilir.

Sonrasında otomatik ya da manuel arama seçeneğiyle tarama başlatılır. Tarama tamamlandığında, bulunan kanallar cihaza kaydedilir. İşlem, cihaz markasına ve modeline göre küçük farklılıklar gösterebilir. Bu nedenle, sorun yaşayanların cihazlarının kullanım kılavuzunu ya da üreticinin yönergelerini takip etmesi öneriliyor. Adımların doğru izlenmesi, kanalların sorunsuz bulunmasını sağlar.

Güncel frekans için resmi kaynaklar

Uydu frekans değerleri, sembol oranı ve diğer teknik parametreler, zaman zaman güncellenebilir. Bu nedenle bu yazıda kesin frekans değerleri verilmemektedir; en doğru ve güncel bilgiye resmi kaynaklardan ulaşmak gerekir.

Güncel Türksat frekans bilgileri için, Türksat'ın resmi internet sitesini ve resmi duyurularını takip etmek en doğrusudur. Ayrıca yayıncı kuruluşların güncel frekans duyuruları da güvenilir kaynaklardır. Bu yazı genel bir bilgilendirme niteliğindedir; kesin değerler için resmi kaynakları takip edin. Teknoloji gündemine dair gelişmeleri Antalya Haber üzerinden takip edebilirsiniz.

Kanlı Ay tutulması ne zaman? Türkiye'den izlenecek

Gökyüzü tutkunlarının merakla beklediği bir astronomi olayı yaklaşıyor: Kanlı Ay tutulması. Aktarılan bilgilere göre, ağustos ayının son günlerinde gerçekleşecek bu tutulma, Türkiye'den de gözlemlenebilecek. Ay'ın kızıl bir renge büründüğü bu etkileyici olay, çok sayıda gözlemci tarafından takip edilecek. 'Kanlı Ay tutulması ne zaman, saat kaçta, neden kırmızı görünüyor?' soruları araştırılıyor. İşte bilinenler. Kesin saatler için resmi astronomik kaynaklar esas alınmalıdır.

Ay tutulması ne zaman gerçekleşecek?

Aktarılan bilgilere göre, Türkiye'den izlenebilecek Ay tutulması, 28 Ağustos 2026 Cuma günü sabah saatlerinde gerçekleşecek. Ağustos ortasında yaşanan ve Türkiye'den izlenemeyen Güneş tutulmasının aksine, bu Ay tutulması ülkemizden de gözlemlenebilecek.

Aktarılan astronomik verilere göre tutulmanın sabahın erken saatlerinde başlaması ve aşamalar halinde ilerlemesi bekleniyor. Ay, önce Dünya'nın yarı gölge bölgesine girecek, ardından parçalı tutulma evresi başlayacak. Tutulmanın en belirgin anının da yine sabah saatlerinde yaşanması öngörülüyor. Kesin saatler için güncel astronomik kaynakların takip edilmesi öneriliyor.

Neden 'Kanlı Ay' deniyor?

Ay tutulması sırasında Ay'ın pas kırmızısı ya da bakır tonlarında görünmesi nedeniyle, bu olaya halk arasında 'Kanlı Ay' deniyor. Bu kızıllık, bilimsel bir açıklamaya dayanıyor.

Aktarılan bilgilere göre bu renk, Dünya'nın atmosferinin Güneş ışığını kırması nedeniyle oluşuyor. Dünya atmosferi, mavi ışığın büyük bölümünü dağıtırken, kırmızı ışığın geçmesine izin veriyor. Bu kırmızı ışık Ay'a ulaştığında, Ay kırmızımsı bir renge bürünüyor. Yani 'Kanlı Ay' görüntüsü, aslında bir optik ve atmosferik olayın sonucu. Bu durum, tutulmayı görsel açıdan da etkileyici kılıyor.

Ay tutulması nasıl oluşur?

Ay tutulması, Güneş, Dünya ve Ay'ın aynı doğrultuya gelmesiyle meydana geliyor. Bu hizalanmada Dünya, Güneş ile Ay'ın arasına giriyor ve Dünya'nın gölgesi Ay'ın üzerine düşüyor.

Ay, Dünya'nın tam gölge (umbra) bölgesine girdiğinde, tam ya da büyük oranda tutulma yaşanıyor. Güneş tutulmasından farklı olarak, Ay tutulması gözle güvenle izlenebiliyor ve daha geniş bir coğrafyadan görülebiliyor. Bu nedenle Ay tutulmaları, gökyüzü gözlemcileri için erişilebilir ve keyifli olaylar arasında yer alıyor. Tutulma, doğanın etkileyici bir gösterisi olarak değerlendiriliyor.

Gözlem için öneriler

Ay tutulmasını izlemek isteyenler için birkaç öneri bulunuyor. Ay tutulması çıplak gözle güvenle izlenebiliyor; Güneş tutulmasının aksine özel gözlük gerekmiyor. Yine de dürbün ya da teleskopla gözlem, deneyimi zenginleştirebiliyor.

İyi bir gözlem için ışık kirliliğinden uzak, açık ufuklu bir alan tercih edilmesi öneriliyor. Ayrıca hava durumunun açık olması da gözlem için önemli. Tutulmanın kesin saatlerini ve görünürlük detaylarını, güncel astronomik kaynaklardan teyit etmek en doğrusu. Bu yazı genel bir bilgilendirme niteliğindedir; kesin bilgi için resmi kaynakları takip edin. Bilim ve gökyüzü gündemine dair gelişmeleri Antalya Haber üzerinden takip edebilirsiniz.

Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı (T3 Vakfı) Mütevelli Heyeti Başkanı ve TEKNOFEST Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, Gölcük Tersanesi Komutanlığı'nda düzenlenen TEKNOFEST Mavi Vatan etkinlik alanındaki stantları gezdi. Çalışmaları hakkında bilgi aldığı öğrencilerle fotoğraf çektiren Bayraktar, ardından gazetecilere açıklamalarda bulundu. Bayraktar, 'TEKNOFEST 9'uncu yılında 14'üncü festivallimizi düzenliyoruz. 15'inci festivalde Şanlıurfa'da TEKNOFEST Güneydoğu'da gerçekleşecek. TEKNOFEST Mavi Vatan etkinliğini ikinci defa düzenliyoruz. Mavi Vatan bilincini bütün nesillerimizle paylaşmak, yüksek teknolojinin geleceğini tasarlayacak gençlerimizi bir anlamda teknolojimizin şampiyonlarını yarışmalarla buluşturmak, toplumuzla buluşturmak. Aynı zamanda donanmamızın göz bebeği milli teknolojimizin eserleri olan hem gemilerimiz hem de onların üzerindeki hava araçlarımız arka tarafta gördüğünüz Bayraktar TB3 dünya da ilk defa kısa pistli gemilerden kalkan insansız hava aracı oldu ve deniz havacılığında adeta çığır açtı. Bu yıl TEKNOFEST'te teknoloji yarışmalarında yine kendi rekorunu kırdı. 1.6 milyon öğrenci başvurdu, 700 binden fazla takım teknoloji yarışmalarına başvurdu. Burada düzenlediğimiz etkinlikte de insansız su altı sistemleri yarışmasından insansız deniz aracı yarışmalarına, su altı roketi yarışmasından TEKNOFEST Mavi Vatan yarışmasına kadar bir yarışma grubu görüyoruz. Burada sadece ASELSAN'ın düzenlediği su altı yarışmasına bile, 4 bin 100 takım başvurdu. Dünya öyle bir dönemden geçiyor ki; tüm dünyada ki küresel güç dengelerinin değiştiği bir dönemdeyiz. Adete tektonik bir kırılmayla devam ediyor. Küresel güç ve üretim dengesinin değiştiğini görüyoruz. Bütün bunun merkezinde dünya ticaretinin özellikle enerji kaynaklarının ve ticaret yollarının denizlerle ilgili olduğunu görüyoruz. Burada, bu dönüşümler olurken, teknolojiyi tüketen değil üreten, hatta üretmekten de öte, geliştiren bir neslin çok önemli olduğunu düşünüyoruz. TEKNOFEST'i düzenlediğimiz gibi Mavi Vatan'ında sadece engin maviliklerden ibaret olmadığını bağımsızlığımız, egemenliğimiz içinde ne kadar önemli olduğunu tüm kuşaklarımızla paylaşmak için bu etkinlikleri düzenliyoruz' dedi.

'TEKNOLOJİK ATILIMIN, KÜRESEL İTTİFAKLARDA DA ÜLKEMİZİN ÖNÜNÜ AÇTIĞINI DEĞERLENDİRİYORUM'

Selçuk Bayraktar, 'Özellikle ülkemizin savunma sanayinde küresel bir iddia ortaya koymuş olması, bu gibi diplomatik alanların da önünü açtığını görüyoruz. Şu anda arkamda gördüğünüz insansız hava aracı Bayraktar TB3, üzerinde gördüğünüz mühimmatlar ve sistemlerle birlikte üzerindeki kamerası üçüncüsü elektoroptik sistemde tümüyle milli, Aselsan tarafından yapılıyor. Yine uçağın içinde yüzden fazla bilgisayar var, 6'dan fazla yapay zeka bilgisayarı var. Neredeyse lastiğinden, fren balatasından milyonlarca satır yazılımına kadar Türk mühendisliğin eseri bir teknolojiden bahsediyoruz. Türkiye, şu anda dünyanın en büyük insansız araç üreticisi ve tüm gelirlerinin yüzde 90'nını ihracattan elde ediyor ve yüksek teknolojiyi geliştirirken de kendi öz kaynaklarını kullanıyor. Şimdi siz böylesine bir iddiayı ortaya koyduğunuzda, tüm dost ve kardeş coğrafyalara sizlere güvenecek olanlara güven, korkacak olanlara da korku salmış oluyorsunuz. Dolayısıyla ben, milli savunma sanayi ekosisteminin başardığı teknolojik atılımın, bu gibi küresel ittifaklarda da ülkemizin önünü açtığını değerlendiriyorum. Buradaki kuşaklarımız, tüm gönül coğrafyamızla birlikte sadece savunma sanayi değil, teknolojinin her alanı, ülkemizi bağımsız ve müreffeh kılmak için eserler geliştirecektir ve o gönül coğrafyamız bu geliştirdikleri teknolojilerin doğal pazarı olacaktır, SİHA'larımızda olduğu gibi. Bizim bütün gelirlerimizin yüzde 90'ı ihracattan geliyor. Eğer dost ve kardeş coğrafyalara bu teknolojiyi sunmamış olsaydık belki 10'da 1'ini ancak yapabilecektik ve 85 milyon olarak Türkiye'nin pazarını düşündüğünüzde ama 2 milyarı aşan dost ve kardeş coğrafyaların pazarını düşündüğümüzde çok daha büyük bir ölçeğe hakikaten küresel devlerle yarışacak bir ölçeğe gelmiş oluyorsunuz. Bununda, mümkün olmasının yolu, bu yaşadığımız bilişim ve teknoloji çağında bu yeni kuşakların takımlar halinde, yüksek teknolojiyi dünyayı yeniden inşa eder şekilde geliştirmesine bağlı olduğunu düşünüyorum' ifadelerini kullandı.

'SIRADA TEKNOFEST GÜNEYDOĞU VAR'

Bayraktar, 'Sırada TEKNOFEST Güneydoğu var. 30 Eylül - 4 Ekim tarihlerinde gerçekleşecek. Güneydoğu'muzun neredeyse her ilinde etkinlik düzenliyoruz. Hatta geçtiğimiz hafta Şırnak'taydı. Şırnak'ta ben yıllarca kaldım, SİHA'larımızın gelişmesi açısından da çok önemli bir merkez. Adeta terörün en zorlu şartlarını yaşatan bir yerden bu kadar mühim, bu kadar gerekli ve TEKNOFEST kuşağıyla birlikte dron şampiyonasının kutlandığı bir yere dönüşmesi hakikaten beni de çok duygulandırdı. Çünkü oralarda gündüzün bir noktadan bir noktaya dahi emniyetle ve güvenle gidemiyordunuz maalesef. Allah'a şükür, özellikle Milli Teknolojimizin eseri olan SİHA'ların terörün belini kırmasıyla, terörden bölgenin temizlenmesiyle küresel emperyalizmin uzantısı olan terörden onu da başarmış olduk. Türkiye, savunma sanayi alanında kendini bağımsız kılacak her türlü teknolojiyi geliştirdi diyebiliriz ama kimisini bunları yeterli sayıda üretmedi. Şimdi üretim hattını ölçeklendirmesi tüm dost ve kardeş coğrafyaları da koruyacak bir şekilde daha büyük bir ölçeğe ulaşması zamanı gelmiş durumda. Ama sadece savunma sanayi de değil, artık bu yaşadığımız dönemde, tüm kurumlarıyla beraber, müsseseleriyle beraber yıkılan bir dünya görüyoruz ve sadece savunma teknolojilerinin değil, tüm sivil alanlarında müreffeh olmak için önemli olduğu gibi, bütün bu sivil alanlarında silaha dönüştürüldüğü bir dönemden geçiyoruz' dedi.

'İNSANSIZ SAVAŞ UÇAKLARINDA LİDERLİĞE OYNUYORUZ'

Bayraktar, 'Sadece savunma sanayiinde biz bir yakaladığımız ivmeyi diğer alanlara da yaymaya çalışırken bir yandan da dünya da, özellikle bazı devletlerin silaha dönüştürdüğünü görüyoruz. Dolayısıyla hem kendi bağımsızlığımız için savunma sanayi ne kadar önemli ise, tüm diğer sivil alanlarını da kuşatmamız, milli teknoloji hamlemiz de çok önemli olduğunu değerlendiriyorum. Bu mücadelenin hatta savunma veya sivil alanlar diye ayırmadan, adeta yekpare bir hat gibi mücadele ve seferberlik olarak yürütülmesi gerektiğini düşünüyorum. Teknoloji muhakkak hayatın her alanını etkileyecektir ve özellikle bu alanda bizler de bu oyunun dışında kalmamak için kendimize göre stratejimizi belirledik. Yüksek işlem gücüne, erişmenizin mümkün olmadığı ve hatta çok pahalı olduğu durumlarda kırılıma odaklanmanın aynen SİHA'larımızda olduğu gibi havacılıkta dünya da doğarken maalesef o ilk dalgayı kaçıran ülkelerden bir tanesiyiz ama insansız savaş uçaklarında bu liderliğe oynuyoruz. Kırılıma odaklanırsak, uzun vadede herkesin önüne geçebileceğimiz dahil düşünüyorum. TEKNOFEST etkinliğinin, hatta bu Mavi Vatan etkinliğinin düzenlenmesinin yegane sebebi de teknolojiyi tüketen değil, bilimsel araştırmada itibaren, mühendisiyle birlikte geliştirebilen, hatta bunu doğru bir şekilde doğru amaçlarla kullanabilen nesilleri yetiştirmek ve tüm kurumlarıyla yıkılmış olan dünyayı yeniden inşa edebilmek. Burada inşa edebilmekten kastım şu, dünyayı geliştirenler, ilerletenler bugünde bu artık yüksek teknolojiyle oluyor. Onu yapanlar değerleriyle hükmetmeye başlıyorlar. O değerlerin tümüyle içi boş da olabilir. Dolayısıyla medeniyetimizin adalet, iyilik, güzellik, hürriyet değerlerinin sesinin gür çıkabilmesi için teknolojinin bütün bu alanlarını nesillerimizle birlikte geliştirmemiz gerekiyor' diye konuştu.

'İNSANSIZ HAVA ARAÇLARIMIZ SÖZ KONUSU OLDUĞUNDA 40'DAN FAZLA ÜLKE'

Bayraktar, 'Savunma sanayide ihracatın hangi ülkelerde ihracatın söz konusu olduğuna yönelik soruya Bayraktar, 'İnsansız hava araçlarımız söz konusu olduğunda 40'dan fazla ülke ama savunma sanayimizi değerlendirecek olursak daha fazladır. İnsansız hava araçlarımız özelinde 41 ülke olması lazım. Yelpazenin hepsini tüm ürünleri düşündüğümüzde 185 savunma sanayi' dedi.

Son dönemde yapılan araştırmalar ise yapay zekanın bu yeni rolünün, kişilerin gerçek insan ilişkilerinden uzaklaşması, giderek daha fazla kendi dünyasına çekilmesi ve psikolojik sorunlarda profesyonel desteğin yerine konulması gibi riskleri beraberinde getirebileceğine işaret ediyor.

Amerikan Psikoloji Derneğinin (APA) nisan ayında 1200'den fazla lisanslı psikologla gerçekleştirdiği araştırmaya göre, psikologların yüzde 77'si hastalarının veya danışanlarının yapay zekayı ruh sağlığı desteği, iletişim veya başka amaçlarla kullandığını belirtiyor.

Yapay zekanın her an ulaşılabilir ve daha düşük maliyetli olması, kişilerin psikolojik ve duygusal sorunlarını bu sistemlerle paylaşmasını kolaylaştırırken, uzmanlar bu kullanımın profesyonel desteğin yerini almaması gerektiğine dikkati çekiyor.

Yapay zeka modelleri ilaç kullanımı gibi sağlıkla ilgili önerilerde 'lütfen doktora danışınız' gibi uyarılar verirken, insani ilişkilerle ilgili sorularda ise adeta bir psikolog gibi yorum yapmaktan, tavsiyede bulunmaktan ve kullanıcıyı yönlendirmekten çekinmiyor.

Öte yandan, Stanford Üniversitesi araştırmacılarının mart ayında yaptığı çalışma da yapay zekanın kullanıcıları sürekli onaylamasının farklı bir tehlikeye işaret ettiğini ortaya koydu.

Araştırmada 11 farklı yapay zeka modeli incelenirken, 2 bin 405 kişiyle yapılan deneylerde aşırı onaylayıcı yanıtların kişilerin kendi davranışlarını sorgulamasını zorlaştırabildiği ve kendilerini haklı görme eğilimlerini artırabildiği belirlendi.

Bir kişi yaşadığı tartışmayı yapay zekaya kendi bakış açısından anlattığında 'Haklısın', 'Böyle hissetmen çok normal' veya 'Karşı taraf yanlış davranmış' gibi yanıtlarla karşılaşabiliyor.

İnsanların kendilerini daha fazla onaylayan yapay zeka sistemlerini daha çok tercih etmesi ise teknolojinin kişiye istediği cevabı veren bir 'dijital dost'a dönüşme ihtimalini güçlendiriyor.

- 'Yapay zeka ile çok vakit geçiren insanlar insani ilişkilerde zorlanıyor'

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Uzman Klinik Psikolog Yasemin Yalçın, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, yapay zekanın kısa vadede kişiye anlaşılma, dinlenme ve görülme hissi vererek insanları bu sistemlere yaklaştırabildiğini ancak gerçek insan ilişkilerinin yerini almaya başladığında reddedilme, anlaşılmama, çatışma ve uzlaşma gibi hayatın doğal parçalarıyla baş etme becerilerini zayıflatabileceğini belirtti.

Yalçın, yapay zekanın insanı bir yandan rahatlatırken diğer yandan gerçek ilişkilerden uzaklaştırabileceğine dikkati çekerek, 'Kısa vadede yapay zekayla iletişim iyi geliyor. Çünkü direkt soru soruyorsun ve sana cevap veriyor. Anlaşıldığını, dinlendiğini, görüldüğünü hissettiriyor ve hiçbir şekilde eleştirmiyor, yargılamıyor. Ama asla insan ilişkilerinde gerçekçi sıcak ilişkinin yerini almıyor. Yapay zekayla çok vakit geçiren insanlar insani ilişkilerinde zorlanıyor.' dedi.

İnsanın temel ihtiyaçlarından birinin bağlanmak olduğunu anlatan Yalçın, yapay zekayla konuşmanın kişide kısa süreli bir bağlantı hissi oluşturabildiğini ifade etti.

Yalçın, 'Yapay zekayla konuştuğum o an anlaşılmış hissediyorum ve birisine ulaşmış, bağlantı kurmuş hissediyorum. Çünkü hepimizin insan olarak bir bağlanma ihtiyacımız var. Ama gerçek hayattaki ilişkilerde kırılmalar var, reddedilmeler var, hemen birine ulaşamama var ya da hemen senin istediğin gibi ihtiyacın olduğu gibi karşı tarafın anlamaması var.' ifadelerini kullandı.

- 'Yapay zeka yalnızlığı tetikleyebilir'

Yapay zekaya aşırı yönelmenin yalnızlığı tetikleyebileceğine dikkati çeken Yalçın, 'Yapay zekanın aşırı kullanımı sosyal izolasyonu artırabilir. İnsanı daha çok yalnızlaştırır. Halbuki gerçek ilişkinin yerini tutan o bir bakış, sıcak bir tebessüm ya da kalpten kalbe giden yol pek mümkün olmuyor. Orada daha çok yapaylık oluyor. İnsan ilişkilerindeki o bağlanma dediğimiz sıcaklığı ve yakınlığı hissedemememize neden oluyor.' değerlendirmesinde bulundu.

Yalçın, insanların ilişkiler içerisinde yaşadıkları deneyimler sayesinde tartışmaları onarmayı ve reddedilmeyle baş etmeyi öğrendiğini söyledi.

Robotların kullanıcının taleplerini yerine getirebildiğini ancak duygusal bir karşılıklılık oluşturamadığını belirten Yalçın, şöyle devam etti:

'Fiziksel ihtiyacını ya da o anki ihtiyacını gideriyor ama duygusal ihtiyacını gidermiyor. Orada daha çok işlevleri yerine getirme, bekleneni yerine getirme var ama ilişki kurma yok. Tek taraflı bir ilişki aslında. Maalesef bazı danışanlarım yine de yapay zekaya, 'İlişkide şunu yaşadım. Nasıl cevap vermeliyim? Nasıl davranmalıyım?' gibi sorular soruyor. Zihin kolay olana alıştıkça üretememeye, düşünememeye başlıyor. Bu bizi konfor alanına alıştırdığı için daha kolay yoldan iletişim ve ilişki kurmaya itiyor.'

Gerçek ilişkilerin zamana ve karşılıklı etkileşime ihtiyaç duyduğunu vurgulayan Yalçın, 'Gerçek ilişkide emek vermek, sabretmek, düşünmek gerekiyor üzerine ya da bir şeyler üretmek gerekiyor.' diye konuştu.

- 'Çocuklar ve ergenler açısından durum daha riskli'

Yapay zekayla bir bireymiş gibi iletişim kurmanın özellikle çocuklar ve ergenler için tehlikeler barındırdığına dikkati çeken Yalçın, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Çocuklar ve ergenler için durum daha da riskli. İletişimi henüz öğrenme aşamasında olduğu için sorun oluşabiliyor. Yapay zekanın sunduğu kusursuz ve özenli cevaplar çocuklarda mükemmeliyetçilik algısını tetikleyebiliyor. Sanki birisine cevap verirken 'Hata yapmamalıyım. Çok iyi cevap vermeliyim. Çok iyi yazmalıyım. Çok iyi iletişim kurmalıyım.' gibi bir beklentiyle, 'Ben bunu zaten kendim yapamam, yapay zekadan destek alayım.' deyip hep oraya alışma var.'

Yalçın, 'Gerçek hayatta ben kusursuzluğumla, iyi taraflarımla ve kötü taraflarımla değerliyim aslında. Ama orada şunu öğreniyor: Ancak kusursuz olursam değer görürüm, sevilirim, kabul edilirim.' ifadelerini kullandı.

İnsanın bazen yardım istemeye dahi gücünün yetmediğini ve gerçek ilişkilerin bu noktada önemli bir rol oynadığını belirten Yalçın, şunları kaydetti:

'Diyelim ki kimseyle iletişim kuracak halim yok. Robot, sen onunla iletişim kurmayınca seninle iletişim kurmayacak. Ama gerçek ilişkilerde senin kötü olduğunu hissettiğinde arkadaşın gelip senin bu duyguna eşlik edebilir, yanında olabilir.'

ASELSAN, sosyal medya hesaplarından yaptığı paylaşımda, yerli ve milli imkanlarla geliştirilen TOLUN P'nin test görüntülerine yer verdi. Bayraktar Akıncı Taarruzi İnsansız Hava Aracı'ndan ateşlenen mühimmatın, belirlenen hedefi başarıyla vurduğu bildirildi.

250 lb sınıfının en yeni ve en yırtıcı üyelerinden biri olan TOLUN P, sığınak delici gücüyle harekat sahalarında ezber bozuyor. Klasik mühimmatların aksine TOLUN P, operasyonel verimliliği zirveye taşıyor. SADAK-4T Çoklu Taşıma Salanı sayesinde AKINCI TİHA gibi platformlara çoklu adetlerde yüklenebiliyor.

Pilotlar, kokpitten saniyeler içinde programlayabildikleri elektronik tapalarla tek bir salvo atışında birden fazla stratejik hedefi eş zamanlı olarak imha edebiliyor. Küçük boyutuna rağmen sahip olduğu özel delici burun yapısı ve yüksek kinetik enerjisi ile TOLUN P, tahkim edilmiş yer altı sığınakları, komuta merkezleri ve zırhlı hangarlar için özel olarak geliştirildi. 1 metre kalınlığındaki güçlendirilmiş betonu hiç zorlanmadan delebilen bu mühimmat, insansız hava araçlarının operasyonel caydırıcılığına çarpan etkisi yaratıyor.

TOLUN ailesinde ayrıca TOLUN L Lazer Arayıcı Başlıklı Tam Atım Mühimmatı, TOLUN EW Elektronik Harp Faydalı Yüküne Sahip Güdümlü Tam Atım Mühimmatı, TOLUN F Tam Atım Güdümlü Mühimmatı, TOLUN IIR Kızılötesi Arayıcı Başlıklı Tam Atım Mühimmatı ve TOLUN S Satıhtan Atılan Tam Atım Güdümlü Mühimmatı gibi versiyonları da bulunuyor.

YouTube çöktü mü? 6 Ağustos 2026 erişim sorunu son durum

Bir videoyu açmak istediniz ama ekranda yükleme çemberi dönüp duruyor; ana sayfa yenilenmiyor, uygulama donuyor ya da videolar bir türlü başlamıyor. Bugün (6 Ağustos 2026) çok sayıda kullanıcı, dünyanın en büyük video platformu YouTube'a erişimde benzer sorunlar yaşadığını bildiriyor. 'YouTube çöktü mü, neden açılmıyor, sorun bende mi?' soruları arama motorlarında ve sosyal medyada hızla artıyor. İşte erişim sorununa dair bilinenler ve güncel son durum.

Kullanıcılar hangi sorunları yaşıyor?

Gün içinde gelen şikâyetler, benzer belirtiler etrafında yoğunlaşıyor. Kullanıcıların bir kısmı uygulamanın hiç açılmadığını, bir kısmı ise açılsa da videoların yüklenmediğini ya da sürekli takıldığını aktarıyor.

En sık dile getirilen sorunlar arasında; ana sayfanın yenilenmemesi, videoların başlamaması, sürekli dönen yükleme çemberi ve uygulamanın donması bulunuyor. Hem mobil uygulama hem de tarayıcı üzerinden erişimde benzer aksaklıklar bildiriliyor. Bu tür yaygın ve ortak şikâyetler, sorunun tek tek kullanıcılardan değil, servisin genelinden kaynaklanıyor olabileceğini düşündürüyor.

Arıza bildirim raporlarına yansıdı

Bu tür geniş çaplı erişim sorunları yaşandığında, kullanıcıların ilk baktığı yerlerden biri arıza takip siteleri oluyor. Downdetector gibi platformlar, bir servise dair şikâyetlerin ani biçimde artıp artmadığını gösteriyor ve sorunun yaygınlığı hakkında fikir veriyor.

Son 24 saatte, YouTube için bildirilen şikâyetlerde belirgin bir hareketlilik gözlemleniyor. Şikâyet grafiğinde ani bir yükseliş, sorunun tek bir kullanıcıyla sınırlı olmadığına işaret eder. Türkiye'deki kullanıcıların da bu raporlara katkıda bulunduğu görülüyor. Ancak bu tür sitelerdeki veriler kullanıcı bildirimine dayandığı için, kesin bir kesinti kanıtı değil, güçlü bir gösterge olarak değerlendirilmelidir.

Sorunun kaynağı ne olabilir?

Böyle bir aksaklığın birden fazla olası nedeni bulunur. Sorun; platformun sunucularından kaynaklanan geniş çaplı bir kesinti olabileceği gibi, belirli bölgeleri etkileyen bir bağlantı problemi ya da yeni bir güncellemenin yol açtığı geçici bir aksaklık da olabilir.

Bu aşamada sorunun kesin nedeni hakkında resmi bir açıklama yapılmış değil. Büyük platformlar, geniş çaplı kesintilerde genellikle resmi sosyal medya hesaplarından ya da durum (status) sayfalarından açıklama yapar. Bu yüzden en doğru ve güncel bilgi için, platformun kendi resmi kanallarını takip etmek gerekir. Kesin neden netleşene kadar, tüm olasılıklar açık kabul edilmelidir.

Sorun bende mi, serviste mi? Nasıl anlaşılır?

Erişim sorunuyla karşılaşınca ilk merak edilen, sorunun kendi cihazınızdan mı yoksa servisten mi kaynaklandığıdır. Bunu anlamak için birkaç basit kontrol yapılabilir. Öncelikle, aynı anda başka internet sitelerinin ve uygulamaların açılıp açılmadığına bakmak, sorunun genel internet bağlantınızla mı yoksa sadece YouTube ile mi ilgili olduğunu gösterir.

Ayrıca farklı bir cihazdan ya da hem mobil veri hem de Wi-Fi üzerinden denemek, sorunun bağlantıyla mı ilgili olduğunu anlamaya yardımcı olur. Eğer her yerde ve herkeste aynı sorun yaşanıyorsa, muhtemelen kaynak servisin kendisindedir. Arıza takip sitelerine bakmak da bu ayrımı yapmanın pratik bir yoludur.

Erişim sorununda ne yapılabilir?

Sorun servisin kendisinden kaynaklanıyorsa, kullanıcı tarafında yapılabilecek pek bir şey yoktur; bu durumda beklemek ve resmi açıklamaları takip etmek en doğrusudur. Ancak sorun yerel olabilir ihtimaline karşı, birkaç basit adım denenebilir: uygulamayı kapatıp yeniden açmak, cihazı yeniden başlatmak, uygulama ya da tarayıcı önbelleğini temizlemek ve internet bağlantısını kontrol etmek.

Bu adımlar sorunu çözmüyor ve aksaklık yaygınsa, büyük olasılıkla sorun kullanıcıda değil, platformdadır ve giderilmesi servis sağlayıcının müdahalesine bağlıdır. Bu tür geniş çaplı kesintiler genellikle kısa sürede giderilir. Gelişmeler ve resmi açıklamalar için teknoloji gündemini Antalya Haber üzerinden takip edebilirsiniz.

TEKNOFEST Mavi Vatan, Gölcük Tersanesi Komutanlığı'nda 20-23 Ağustos tarihlerinde Milli Savunma Bakanlığı ve Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı (T3 Vakfı) ana yürütücülüğünde gerçekleştirilecek.

Denizcilik ve su altı teknolojilerine odaklanan etkinlikte; TEKNOFEST 2026 kapsamında İnsansız Su Altı Sistemleri Yarışması, Su Altı Roket Yarışması ve İnsansız Deniz Aracı Yarışması düzenlenecek. Öte yandan TEKNOFEST Mavi Vatan kapsamında ziyaretçiler; TCG Savarona, TCG Anadolu, TCG 18 Mart Denizaltısı, TCG Murat Reis Denizaltısı gibi Türk donanmasının gözde gemilerinin yakından görülebileceği gezilere katılım sağlayabilecek. Türk Donanması sergisi, SAT, SAS ve deniz havacılık birimleri gösterileri, denizcilik kültürü etkinlikleri ve savunma sanayine dair birçok etkinliğin yer alacağı festival ziyaretçilere unutulmaz anlar yaşatacak.

KATILIM ÜCRETSİZ

Katılımın ücretsiz olduğu TEKNOFEST Mavi Vatan'a giriş yapabilmek için ziyaretçilerin etkinlik öncesinde internet adresi üzerinden çevrim içi kayıt yaptırması gerekiyor. TEKNOFEST Mavi Vatan'a kayıt yaptırmak isteyen ziyaretçilerin, Türkiye'nin yeni nesil sosyal medya platformu NSosyal hesabının bulunması gerekiyor.

Katılımın sınırlı sayıda olduğu etkinlikte her katılımcı için ayrı bilet oluşturulması gerekirken, 7 yaş altı çocuklar için kayıt şartı bulunmuyor. Etkinlik alanına ziyaretçi giriş ve çıkışları ise 09.00-18.00 saatleri arasında yapılabilecek.

Şifreniz "123456" değilse bile yeterince güvenli mi?

'123456' ya da 'şifre123' gibi şifrelerin tehlikeli olduğunu artık çoğu kişi biliyor. Ama şifrenizde adınız, doğum yılınız, eşinizin ya da çocuğunuzun ismi geçiyorsa, o şifre de sandığınızdan çok daha kırılgan olabilir. Çünkü bir hesabın ele geçirilmesi çoğu zaman filmlerdeki gibi dahiyane bir saldırıyla değil, tahmin edilebilir bir şifre yüzünden gerçekleşir. Güçlü bir şifre, dijital hayatınızın kilididir.

Zayıf şifre neden tehlikeli?

Kötü niyetli kişiler, şifreleri tek tek elle denemez; otomatik programlar kullanır. Bu programlar, yaygın şifreleri, kelime listelerini ve kişisel bilgilerden türetilen kombinasyonları çok hızlı biçimde dener.

Bu yüzden sözlükte bulunan bir kelime, isim ya da tarih içeren şifreler kolayca kırılabilir. Ayrıca sosyal medyada paylaştığınız bilgiler (doğum tarihi, evcil hayvan adı, memleket), tahmin edilebilir şifreler için birer ipucudur. Yani kişisel bilgilerinizi içeren bir şifre, aslında kapının anahtarını kapının altına koymak gibidir.

Güçlü bir şifre nasıl olmalı?

Güçlü bir şifrenin iki temel özelliği vardır: uzunluk ve tahmin edilemezlik. Şifre ne kadar uzunsa, kırılması o kadar zorlaşır. Ayrıca büyük-küçük harf, rakam ve sembollerin karışımı, şifreyi güçlendirir.

Etkili bir yöntem, birbiriyle alakasız kelimelerden oluşan uzun bir parola cümlesi kullanmaktır; bunu araya sayı ve sembol serpiştirerek güçlendirebilirsiniz. Böyle bir şifre hem akılda kalır hem de tahmin edilemez. Anlamlı kişisel bilgilerden (isim, tarih) uzak durmak, güçlü şifrenin temel kuralıdır.

Her hesaba farklı şifre

En kritik kurallardan biri: aynı şifreyi birden fazla hesapta kullanmamak. Çünkü bir sitedeki veriler çalınırsa ve siz o şifreyi başka yerlerde de kullanıyorsanız, tüm hesaplarınız aynı anda tehlikeye girer.

Kötü niyetli kişiler, bir yerden ele geçirdikleri şifreyi diğer sitelerde de dener; buna 'şifre doldurma' saldırısı denir. Bu yüzden her önemli hesabın (özellikle e-posta ve banka) kendine özgü, farklı bir şifresi olmalıdır. Böylece bir hesabın ele geçmesi, diğerlerini etkilemez.

Şifre yöneticileri ve iki adımlı doğrulama

Onlarca farklı ve karmaşık şifreyi akılda tutmak imkânsız görünebilir; işte burada şifre yöneticileri devreye girer. Bu güvenli araçlar, tüm şifrelerinizi şifreli biçimde saklar; siz sadece tek bir ana şifreyi hatırlarsınız.

Güvenliğin en güçlü katmanı ise iki adımlı doğrulamadır (2FA). Bu özellik açıkken, şifreniz ele geçse bile, hesaba girmek için ikinci bir doğrulama (telefonunuza gelen kod ya da bir uygulama) gerekir. Bu yüzden özellikle e-posta, banka ve sosyal medya hesaplarında iki adımlı doğrulamayı açmak, alınabilecek en etkili güvenlik önlemidir. Mümkünse doğrulama için sadece SMS yerine uygulama tabanlı yöntemler tercih edilmelidir.

Düzenli kontrol ve dikkat

Şifre güvenliği tek seferlik değil, süregelen bir alışkanlıktır. Önemli hesapların şifrelerini periyodik gözden geçirmek, bir veri sızıntısı duyulduğunda ilgili şifreyi hemen değiştirmek önemlidir.

Ayrıca şüpheli e-posta ve linklere karşı dikkatli olmak gerekir; en güçlü şifre bile, siz onu sahte bir siteye girerseniz işe yaramaz. Şifrenizi kimseyle paylaşmamak ve halka açık cihazlarda oturum açmaktan kaçınmak da temel kurallardır. Küçük ama düzenli dikkatler, dijital hayatınızı korur. Bu yazı genel bir bilgilendirmedir. Teknoloji ve güvenlik gündemini Antalya Haber üzerinden takip edebilirsiniz.

Telefonla arayıp "hesabınız risk altında" diyen kim?

Telefonunuz çalıyor. Karşıdaki kişi ciddi, resmi ve aceleci bir tonla konuşuyor: kendini banka çalışanı, polis ya da savcı olarak tanıtıyor. 'Hesabınız bir suç örgütüyle ilişkilendirildi', 'kartınız ele geçirildi', 'paranızı güvenli hesaba aktarmalıyız' diyor. Kalbiniz hızlanıyor, panikliyorsunuz. İşte tam bu korku ve aciliyet hissi, dolandırıcının en güçlü silahıdır. Bu senaryoları tanımak, kendinizi korumanın ilk adımıdır.

Dolandırıcılığın temel mantığı

Telefon dolandırıcılığının neredeyse tamamı aynı psikolojik mekanizmaya dayanır: kurbanı düşünemeyecek kadar korkutmak ve acele ettirmek. Panik halindeki bir insan, mantıklı değerlendirme yapamaz ve normalde asla yapmayacağı şeyleri yapabilir.

Dolandırıcılar bu yüzden 'hemen', 'şu an', 'yoksa geç olacak' gibi ifadelerle baskı kurar. Amaç, sizi bir başkasına danışmadan, düşünmeden hareket etmeye zorlamaktır. Bu aciliyet hissini fark etmek, tuzağı görmenin anahtarıdır. Gerçek kurumlar sizi bu şekilde sıkıştırmaz.

En sık kullanılan senaryolar

Dolandırıcıların başvurduğu tipik hikâyeler bellidir: kendini banka görevlisi olarak tanıtıp 'şüpheli işlem' bahanesiyle bilgi istemek; polis ya da savcı gibi davranıp 'adınız bir suça karışmış' diyerek korkutmak; 'yakınınız kaza geçirdi, acil para lazım' senaryosu.

Ayrıca 'kazandınız', 'kredi onaylandı', 'kargonuz beklemede' gibi bahanelerle link ve bilgi tuzakları da yaygındır. Senaryolar değişse de amaç aynıdır: ya doğrudan para transferi sağlamak ya da hesaplarınıza erişecek bilgileri (şifre, kod) ele geçirmek. Hikâye ne olursa olsun, istenen şey hep aynıdır: para ya da bilgi.

Asla verilmemesi gerekenler

Şu kural mutlaka akılda tutulmalıdır: Hiçbir gerçek banka, polis ya da resmi kurum sizden telefonda şifrenizi, kart bilgilerinizi, internet bankacılığı parolanızı ya da telefonunuza gelen doğrulama kodunu istemez. Bu bilgileri isteyen herkes dolandırıcıdır; istisnası yoktur.

Özellikle SMS ile gelen doğrulama kodları hayati önem taşır; bu kodu paylaşmak, hesabınızın kapısını açmak demektir. Ayrıca hiçbir resmi kurum sizden 'paranızı güvenli hesaba aktarın', 'kapıya gelecek kuryeye altın/para verin' gibi taleplerde bulunmaz. Bu tür istekler, dolandırıcılığın kesin işaretidir.

Aramada şüphelenince ne yapmalı?

Şüpheli bir aramada yapılacak en doğru şey basittir: telefonu kapatmak. Kimse sizi konuşmaya devam etmeye zorlayamaz. Panikle bir şey yapmadan önce, birkaç dakika durup düşünmek çoğu tuzağı boşa çıkarır.

Aramanın gerçek olup olmadığından emin olmak istiyorsanız, kurumu kendiniz, resmi ve bilinen numarasından arayın; size verilen numarayı asla kullanmayın. Ayrıca güvendiğiniz bir yakınınıza danışmak, panik anında berrak düşünmenizi sağlar. Acele ettiren her talep, bir uyarı işaretidir.

Dolandırıldıysanız ne yapmalı?

Eğer bir şekilde bilgi verdiyseniz ya da para gönderdiyseniz, vakit kaybetmeden bankanızı arayın ve durumu bildirin; işlemin durdurulması ya da geri alınması için hızlı hareket etmek kritiktir. Ardından resmi makamlara (polis) başvurarak şikâyette bulunun.

Utanmaya ya da suçluluk duymaya gerek yok; bu dolandırıcılar profesyoneldir ve herkes hedef olabilir. Önemli olan hızlı hareket etmek ve yaşadığınızı çevrenizdekilerle paylaşarak onları da uyarmaktır. Özellikle yaşlı yakınlarınızı bu senaryolar konusunda bilgilendirmek çok değerlidir. Bu yazı genel bir bilgilendirmedir. Güvenlik ve dolandırıcılık gündemini Antalya Haber üzerinden takip edebilirsiniz.

Yakıt tasarrufu için yaptıklarınız aslında işe yarıyor mu?

Akaryakıt fiyatları söz konusu olunca, her sürücünün kendince bir tasarruf yöntemi vardır: yokuş aşağı vitesi boşa almak, klimayı mümkün olduğunca kapalı tutmak, depoyu hep sonuna kadar doldurmak... Bu alışkanlıkların bir kısmı gerçekten işe yararken, bir kısmı hiçbir fayda sağlamadığı gibi zararlı bile olabilir. Doğruyu yanlıştan ayırmak, hem yakıt hem de araç sağlığı için önemlidir.

Vitesi boşa almak: Zararlı bir mit

Yaygın inanışlardan biri, yokuş aşağı inerken vitesi boşa alıp 'yakıt biriktirmektir'. Oysa modern enjeksiyonlu araçlarda bu, hem gereksiz hem de tehlikelidir. Vites boşa alındığında motor freni devre dışı kalır ve araç kontrolü zorlaşır.

Üstelik modern araçlarda, viteste ve gaz pedalından ayak çekildiğinde yakıt kesme özelliği devreye girebilir; yani viteste inmek bazı durumlarda daha tasarrufludur. Boşa almak ise güvenlik riski yaratır ve beklenen tasarrufu sağlamaz. Bu yüzden yokuş aşağı vitesi boşa almak, terk edilmesi gereken bir alışkanlıktır.

Klima gerçekten çok mu yakar?

Klima kullanımı yakıt tüketimini artırır; bu doğrudur. Ancak alternatifi olan camları açarak sürmek, özellikle yüksek hızda aerodinamik direnci artırdığı için yakıt tüketimini benzer ölçüde ya da daha fazla artırabilir.

Yani şehir içi düşük hızda camı açmak mantıklı olabilirken, yüksek hızda klima çoğu zaman daha verimlidir. Klimayı tamamen kullanmamak için sürüş konforundan ve güvenlikten (sıcakta dikkat dağınıklığı) feragat etmek de doğru değildir. Denge, hıza göre değişir.

Asıl fark: Sürüş tarzı

Yakıt tüketimini en çok etkileyen faktör, aslında küçük hilelerde değil, sürüş tarzındadır. Ani hızlanmalar ve sert frenlemeler, yakıtı en çok tüketen davranışlardır. Trafiği önceden okuyup yumuşak ve dengeli sürmek, ciddi tasarruf sağlar.

Sabit ve makul bir hızda gitmek, gereksiz hızlanıp yavaşlamaktan kaçınmak ve motoru gereksiz yere rölantide çalıştırmamak (uzun beklemelerde) yakıtı korur. Yani depoyu asıl koruyan şey, aracın nasıl sürüldüğüdür. Sakin bir sürücü, en pahalı yakıt katkısından daha çok tasarruf eder.

Aracın bakımı ve lastik basıncı

Gözden kaçan ama önemli bir faktör: lastik hava basıncı. Düşük basınçlı lastikler, yol direncini artırarak yakıt tüketimini yükseltir. Basıncı düzenli kontrol etmek, hem yakıt tasarrufu hem güvenlik sağlar.

Ayrıca düzenli bakım (hava filtresi, bujiler, yağ), motorun verimli çalışmasını sağlar. Araçta gereksiz ağırlık taşımamak ve kullanılmayan port bagajı gibi ekleri çıkarmak da direnci ve tüketimi azaltır. Bu somut faktörler, birçok 'tasarruf hilesinden' çok daha etkilidir.

Efsanelere değil, gerçeklere odaklanmak

Özetle, gerçek yakıt tasarrufu; dengeli sürüş, düzenli bakım, doğru lastik basıncı ve gereksiz ağırlıktan kaçınmakla sağlanır. Vitesi boşa almak gibi mitler ise ya işe yaramaz ya da zarar verir.

Piyasadaki 'yakıtı yüzde şu kadar azaltır' vaadi veren bazı katkı ve aparatlara da temkinli yaklaşmak gerekir; çoğunun bilimsel dayanağı tartışmalıdır. En güvenilir tasarruf yöntemi, aracı bilinçli kullanmak ve iyi bakmaktır. Bu yazı genel bir bilgilendirmedir. Teknoloji ve otomotiv gündemini Antalya Haber üzerinden takip edebilirsiniz.

İnternetiniz yavaşsa suçlu her zaman operatör değil

İzlediğiniz video sürekli donuyor, sayfalar geç açılıyor, görüntülü görüşme kesiliyor. İlk tepki genellikle operatöre öfkelenmek ve 'internetim yavaş' diye şikâyet etmek olur. Oysa evdeki yavaşlığın sebebi çoğu zaman satın aldığınız hız değil, modemin yeri, ayarları ve Wi-Fi'ın kendine özgü kısıtlarıdır. Birkaç basit düzenlemeyle, mevcut hattınızdan çok daha iyi verim almak mümkün.

Hat hızı ile Wi-Fi hızı aynı şey değil

Önce temel bir ayrım: Operatörden aldığınız hat hızı ile cihazınıza ulaşan kablosuz (Wi-Fi) hız farklı şeylerdir. Hattınız hızlı olsa bile, Wi-Fi sinyali zayıfsa cihazınıza bu hız tam ulaşmaz.

Yani sorun çoğu zaman 'gelen internette' değil, o internetin evin içinde nasıl dağıldığındadır. Bu yüzden şikâyet etmeden önce, Wi-Fi tarafındaki sorunları gidermek gerekir. Kablolu bağlantı test etmek (mümkünse), sorunun hatta mı yoksa Wi-Fi'da mı olduğunu anlamanın en kesin yoludur.

En kritik faktör: Modemin yeri

Wi-Fi performansını en çok etkileyen ve en çok ihmal edilen şey, modemin nerede durduğudur. Modem, evin bir köşesinde, dolap içinde ya da yerde durduğunda sinyal zayıflar ve uzak odalara güçlükle ulaşır.

İdeal olan, modemi evin merkezine yakın, açık ve yüksek bir yere koymaktır. Kalın duvarlar, metal eşyalar ve özellikle su içeren nesneler (akvaryum gibi) sinyali engeller. Ayrıca mikrodalga fırın ve bazı elektronik cihazlar Wi-Fi ile aynı frekansı kullanarak parazit yaratabilir. Modemin yerini değiştirmek, çoğu zaman en hızlı çözümdür.

Kanal karışması ve komşu etkisi

Apartmanlarda gözden kaçan bir sorun, komşu modemlerle aynı kanalı kullanmaktır. Çok sayıda modem aynı frekans kanalında çalıştığında, birbirini engeller ve hız düşer. Bu, kalabalık bir odada herkesin aynı anda konuşmasına benzer.

Modern modemler genellikle iki farklı frekans bandı sunar; biri daha geniş kapsama, diğeri daha yüksek hız sağlar. Cihazı uygun banda bağlamak ve modem ayarlarından daha boş bir kanal seçmek performansı artırabilir. Modemi ara sıra yeniden başlatmak da birikmiş sorunları temizler.

Bağlı cihaz yükü ve arka plan tüketimi

İnternet bağlantısı, ona bağlı tüm cihazlar arasında paylaşılır. Evde aynı anda çok sayıda cihaz (telefonlar, televizyon, oyun konsolu, güvenlik kameraları) internet kullanıyorsa, her birine düşen pay azalır.

Özellikle arka planda güncelleme yapan ya da yüksek çözünürlükte video akışı olan cihazlar, bandı ciddi biçimde tüketir. Kullanılmayan cihazların bağlantısını kesmek ve büyük indirmeleri yoğun olmayan saatlere almak, deneyimi iyileştirir. Ayrıca şifresiz ya da zayıf şifreli bir Wi-Fi'a başkalarının bağlanması da hızı düşürebilir; güçlü şifre kullanmak önemlidir.

Sorun çözülmüyorsa

Tüm bu düzenlemelere rağmen sorun sürüyorsa, birkaç ihtimal daha vardır: modem eskimiş ve yetersiz olabilir, evin yapısı geniş olduğu için tek modem yetmeyebilir (bu durumda sinyal genişletici ya da ağ sistemleri düşünülebilir), ya da gerçekten hatla ilgili bir sorun olabilir.

Bu son durumda, yaptığınız denemeleri de belirterek operatörünüze başvurmak daha verimli olur; çünkü sorunun Wi-Fi'da olmadığını göstermiş olursunuz. Çoğu zaman ise yavaşlık, birkaç basit ayarla çözülür. Bu yazı genel bir bilgilendirmedir. Teknoloji gündemini Antalya Haber üzerinden takip edebilirsiniz.

Telefon eskidikçe yavaşlıyor mu, yoksa sebebi başka mı?

Yeni aldığınızda ışık hızında çalışan telefonunuz, bir süre sonra uygulamaları geç açmaya, takılmaya ve donmaya başlar. İlk akla gelen düşünce genellikle 'eskidi, yenisini almalıyım' olur. Oysa telefonu yavaşlatan sebeplerin çoğu donanımla değil, kullanımla ilgilidir ve büyük ölçüde giderilebilir. Yeni telefona koşmadan önce birkaç şeyi denemek gerekir.

En büyük sebep: Dolu hafıza

Telefon yavaşlamasının bir numaralı sebebi genellikle hafızanın dolmasıdır. Depolama alanı tıka basa dolduğunda, işletim sistemi geçici dosyalar için yer bulamaz ve cihaz belirgin biçimde yavaşlar.

Bu yüzden ilk yapılması gereken, gereksiz dosyaları, önbelleği ve kullanılmayan uygulamaları temizlemektir. Hafızanın belirli bir kısmını daima boş tutmak, akıcı çalışmanın temel şartıdır. Sadece bu temizlik bile, çoğu telefonda hissedilir bir hızlanma sağlar.

Arka planda çalışan uygulamalar

Siz kullanmasanız bile, pek çok uygulama arka planda çalışmaya devam eder; veri günceller, konum kullanır ve bellek tüketir. Çok sayıda uygulamanın aynı anda arka planda açık olması, telefonu yorar ve yavaşlatır.

Ayarlardan hangi uygulamaların arka planda çalıştığını görebilir ve gereksiz olanların arka plan iznini kısıtlayabilirsiniz. Ayrıca telefonu ara sıra yeniden başlatmak, arka planda birikmiş süreçleri temizleyerek performansı tazeler. Bu basit alışkanlık çoğu zaman göz ardı edilir.

Güncellemeler ve işletim sistemi

Telefonun ve uygulamaların güncel tutulması önemlidir; güncellemeler genellikle performans iyileştirmeleri ve hata düzeltmeleri içerir. Eski sürümde kalmak, hem güvenlik hem de hız açısından dezavantaj yaratır.

Ancak bir denge de gerekir: Çok eski bir telefona, donanımının kaldıramayacağı ağır güncellemeler yüklemek bazen yavaşlamaya yol açabilir. Yine de çoğu durumda güncel kalmak faydalıdır. Uygulamaların otomatik güncellenmesini uygun bir bağlantıya ayarlamak da pratiktir.

Görsel efektler ve widget yükü

Ana ekranı dolduran çok sayıda widget, canlı duvar kağıdı ve animasyon, telefonun sürekli işlem yapmasına yol açar ve kaynakları tüketir. Sade bir ana ekran, hem daha hızlı hem de daha az pil tüketen bir kullanım sağlar.

Ayarlardan animasyon ve geçiş efektlerini azaltmak, özellikle eski telefonlarda hissedilir bir hızlanma yaratır. Gereksiz widget'ları kaldırmak ve ana ekranı sadeleştirmek, cihazın nefes almasını sağlar. Görsel şıklık, çoğu zaman performanstan feragat etmek anlamına gelir.

Son çare: Fabrika ayarları ve batarya

Tüm bunlara rağmen telefon çok yavaşsa, verilerinizi yedekledikten sonra fabrika ayarlarına döndürmek köklü bir çözüm olabilir; bu, cihazı ilk günkü temiz haline getirir. Ancak bu işlem öncesi mutlaka yedek almak gerekir.

Ayrıca bazı telefonlarda, yıpranmış batarya performansı düşürebilir; böyle durumlarda batarya değişimi cihaza yeniden hız kazandırabilir. Bu adımlar çoğu zaman, yeni telefon almaktan çok daha ekonomik bir çözüm sunar. Bu yazı genel bir bilgilendirmedir. Teknoloji gündemini Antalya Haber üzerinden takip edebilirsiniz.

Telefon hafızası neden sürekli doluyor, nasıl boşaltılır?

Tam bir fotoğraf çekecekken ya da bir uygulama güncellerken çıkan o uyarı: 'Depolama alanı dolu.' Fotoğrafları silersiniz, bir süre rahatlar, sonra sorun geri döner. Çünkü telefon hafızasını dolduran şey, çoğu zaman göz önündeki dosyalar değil, arka planda biriken gizli veriler. Gerçekten yer açmak için, sorunun asıl kaynağını bilmek gerekir.

Hafızayı dolduran gerçek suçlular

Çoğu kullanıcı hafızanın fotoğraf ve videolarla dolduğunu sanır; bu kısmen doğrudur ama tek sebep değildir. En büyük ve en sinsi yer kaybı, uygulamaların biriktirdiği önbellek (cache) dosyalarından kaynaklanır.

Özellikle sosyal medya ve mesajlaşma uygulamaları, indirdiğiniz her görsel, video ve dosyayı arka planda saklar. Zamanla bu birikim, fotoğraflarınızdan bile fazla yer kaplayabilir. İşte bu yüzden fotoğraf silmek çoğu zaman yeterli olmaz; asıl temizlik başka yerde yapılmalıdır.

Mesajlaşma uygulamaları en büyük yük

Mesajlaşma uygulamaları, gelen tüm medyayı otomatik olarak telefona kaydeder. Gruplardan gelen sayısız görsel, video ve espri, siz farkında olmadan hafızada birikir. Aylar içinde bu, gigabaytlarca yer kaplar.

Çözüm: Uygulamaların ayarlarından otomatik indirmeyi kapatmak ve uygulama içindeki depolama yönetimi bölümünden gereksiz medyayı temizlemek. Ayrıca eski ve gereksiz sohbetleri silmek de yer açar. Bu tek adım bile çoğu telefonda ciddi alan kazandırır.

Önbellek temizliği

Uygulamaların biriktirdiği önbellek dosyaları, telefon ayarlarındaki uygulama yönetimi bölümünden temizlenebilir. Her uygulamanın ne kadar yer kapladığını buradan görebilir ve önbelleğini boşaltabilirsiniz.

Önbellek temizlemek verilerinizi silmez; sadece geçici dosyaları kaldırır ve uygulama bunları gerektiğinde yeniden oluşturur. Bu yüzden güvenli bir işlemdir. Düzenli olarak en çok yer kaplayan uygulamaların önbelleğini temizlemek, hafızayı ferahlatır.

Fotoğraf ve videoyu yönetmek

Fotoğraf ve videolar da ciddi yer kaplar; ama silmek yerine bulut depolamaya yedeklemek daha mantıklıdır. Böylece anılarınızı kaybetmeden telefondan kaldırabilirsiniz.

Ayrıca tekrarlanan fotoğraflar, ekran görüntüleri ve gereksiz videolar düzenli olarak temizlenmelidir. Çoğu telefon, benzer ve gereksiz görselleri tespit eden araçlar sunar. 'Sonra bakarım' diye biriktirilen yüzlerce ekran görüntüsü, çoğu kişide şaşırtıcı miktarda yer kaplar.

Düzenli bakım alışkanlığı

Hafıza sorununu kalıcı çözmek için düzenli bir dijital temizlik alışkanlığı gerekir: kullanılmayan uygulamaları silmek, önbelleği ara sıra temizlemek, otomatik medya indirmeyi kapatmak ve fotoğrafları düzenli yedekleyip telefondan kaldırmak.

Ayrıca indirilenler klasörü, çoğu kişinin unuttuğu ve gereksiz dosyaların biriktiği bir alandır; düzenli kontrol edilmelidir. Bu küçük alışkanlıklar, telefonun hem hafızasını hem de performansını korur. 'Hafıza dolu' uyarısı, aslında bir düzen çağrısıdır. Teknoloji gündemini Antalya Haber üzerinden takip edebilirsiniz.