Milyonlarca kişiyi ilgilendiren emekli maaşı sistemi için yeni bir düzenleme gündeme geldi. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) çatısı altında aylık alan SSK ve Bağ-Kur emeklilerine yönelik hazırlanan modelde, en düşük emekli maaşı ve kök maaş uygulamasında değişiklik yapılması planlanıyor. Yeni sistemin özellikle 1999 öncesi, 1999–2008 arası ve 2008 sonrası sigortalıları farklı kriterlerle ele alması bekleniyor.
Emeklilikte maaş hesaplama yönteminin sadeleştirilmesi ve daha dengeli hale getirilmesi hedeflenirken, prim gün sayısı, sigortalılık süresi ve güncelleme katsayısı gibi unsurlar yeniden değerlendiriliyor.
Yeni emekli maaşı sistemi için teknik çalışmalar sürüyor
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile ilgili kurumlar tarafından yürütülen teknik değerlendirmelerde, mevcut sistemin üç ayrı döneme göre farklı hesaplama yapmasının oluşturduğu karmaşıklığın giderilmesi hedefleniyor. Mevcut uygulamada emekli aylıkları; 1999 öncesi, 1999–2008 arası ve 2008 sonrası sigorta başlangıcına göre farklı aylık bağlama oranlarıyla hesaplanıyor.
Yetkililerin üzerinde çalıştığı yeni modelde, kök maaş ile Hazine destekli tamamlama farkı ayrımının daha belirgin hale getirilmesi planlanıyor. Böylece en düşük emekli aylığı uygulamasının sistem içindeki etkisinin daha şeffaf hale getirilmesi amaçlanıyor. Resmi açıklamalar ve düzenlemelere ilişkin bilgiler SGK’nın resmi internet sitesi (sgk.gov.tr) üzerinden duyuruluyor.
Güncelleme katsayısı ve emeklilik yılı farkı
Mevcut sistemde emekli aylıklarının belirlenmesinde kullanılan güncelleme katsayısı, enflasyon ve ekonomik büyüme verilerine bağlı olarak her yıl değişiyor. Bu durum, benzer prim gününe ve kazanç düzeyine sahip kişiler arasında yalnızca emeklilik yılına bağlı olarak maaş farklılıkları oluşmasına neden olabiliyor.
Yeni düzenleme çalışmalarında, güncelleme katsayısının daha öngörülebilir ve dengeli bir yapıya kavuşturulması seçenekleri değerlendiriliyor. Amaç, farklı dönemlerde emekli olanlar arasındaki gelir farklarını azaltmak ve sistemde istikrar sağlamak.
Prim gün sayısının etkisi artırılabilir
Mevcut uygulamada emekli maaşının belirlenmesinde yatırılan prim tutarı temel belirleyici olurken, prim gün sayısının etkisi sınırlı kalabiliyor. Bu nedenle uzun süre çalışan kişiler ile daha az günle emekli olanlar arasında beklenen ölçüde maaş farkı oluşmayabiliyor.
Yeni model kapsamında, uzun süre çalışanların emeklilik döneminde daha yüksek aylık alabilmesini sağlayacak şekilde prim gün sayısının hesaplamadaki ağırlığının artırılması seçenekleri üzerinde duruluyor.
En düşük emekli maaşı uygulaması yeniden düzenlenebilir
2019 yılında uygulamaya alınan en düşük emekli aylığı sistemi, kök maaşı belirlenen taban tutarın altında kalan emeklilere Hazine desteği verilmesini öngörüyor. Ancak bu uygulama, farklı prim ve kazanç düzeylerine sahip emekliler arasındaki maaş farkının azalmasına neden olabiliyor.
Yeni sistemde, kök maaşın daha görünür hale getirilmesi ve Hazine desteğinin ayrı kalem olarak düzenlenmesi planlanıyor. Böylece prim ödeme performansına göre oluşan farkların daha net yansıtılması hedefleniyor.
SSK ve Bağ-Kur arasındaki farklar gündemde
2008 yılında tüm sigorta kolları SGK çatısı altında birleşmiş olsa da, emeklilik şartları ve prim gün sayısı bakımından SSK ve Bağ-Kur arasında farklılıklar bulunuyor. SSK’lılar daha düşük prim günüyle emekli olabilirken, Bağ-Kur sigortalıları için daha uzun prim süresi gerekiyor.
Yeni düzenleme çalışmalarında, farklı statüler arasındaki bu eşitsizliklerin azaltılmasına yönelik başlıkların da değerlendirildiği belirtiliyor.
Düzenleme için yaz ayları işaret ediliyor
Emekli maaşı sistemine ilişkin teknik çalışmaların devam ettiği ve düzenlemeye yönelik somut adımların 2026 yaz aylarında kamuoyuna açıklanmasının beklendiği bildirildi. Yeni sistemin yürürlüğe girmesi halinde, kapsam ve uygulama detayları resmi açıklamalarla netleşecek.
Emekli maaşlarına ilişkin değişiklikler ve yeni düzenlemeler, yalnızca ilgili bakanlıklar ve SGK tarafından yapılacak resmi duyurularla kesinlik kazanacak.